Memlüklüler dönemine ait dört farklı kelile ve dimne nüshasında yer alan resimlerin kompozisyon düzeni ve sanatsal üretimler

Abstract

Genel olarak tezin içeriğinde minyatürün tarihçesi Memlüklü dönemine kadar ele alınıp bu döneme ait resimli el yazmaları tespit edilmiştir. Memlüklüler dönemi Türk resim sanatı araştırma kapsamında fazlaca ele alınmamıştır. Bu nedenle Büyük Selçuklu sonrası Türk resim sanatı hakkında bilgimiz sınırlı olmasından dolayı bu çalışma belirtilen eksikliğin giderilmesine katkı sağlaması açısından önemlidir. Memlüklüler döneminde bilinen minyatürlü “Risalet el-Davet el Tibba(1273 civarında yapıldığı), Makamat (Viyana Milli Kitaplık A.F.9; Oxford, Bodleian Library (Marsh 458), British Museum (Add, 21.114), Londra-British Museum (Or.9718); Kelile ve Dimne (Cambridge, Corpus Christi College, Paris, Milli Kitaplık (Arab 3467), Oxford, Bodleıan Library (Pocock 400), Münich (Arab 616); Kitab el-Hayvan (Milano, Biblioteka Ambrosiana Ar. A.F.140 Inf.); Keşf el-Esrar (Süleymaniye Kala İsmail 565); Hayvan Masaları(Washington, D.C. Freer Gallery Of Art (54.2)” eserleri mevcuttur. Memlüklüler dönemine ait dört adet resimli Kelile ve Dimne “Cambridge, Corpus Christi College, Paris, Milli Kitaplık (Arab 3467), Oxford, Bodleıan Library (Pocock 400), Münich (Arab 616)” nüshaları ile sınırlandırma yapılmıştır. Beydaba’nın yazdığı, birçok dile çevrilen Kelile ve Dimne eseri fabl türü olup hikayelerinde ana tema olarak siyaset, erdem ve eğitim gibi birçok farklı konu ele alınıp resimlendirilmiştir. Dört nüshanın içerisinde toplam 320 adet konulu minyatür bulunmaktadır. Memlüklüler dönemine ilişkin çözümlenmemiş eserlerin çözümlenmesini sağlanması, bu yolla Memlüklüler dönemine ait dört farklı Kelile ve Dimne’nin her nüshası içerisinde bulunan resimler ayrı ayrı incelenip kompozisyon düzenleri açısında değerlendirilip karşılaştırma yapılmıştır.