Çeşitli mantar türlerinin hct116 hücreleri üzerindeki sitotoksik etkisinin değerlendirilmesi

Abstract

Mantar türleri, çeşitli hastalıklarda antibakteriyel, antioksidan ve antikanser ajan olarak yüzyıllardır kullanılmaktadır. Piyasada bulunan mevcut antikanser ilaçlar hedefe özel değildir ve birçok yan etkiye sahiptir. Mantarın mide bulantısı, kemik iliği baskılanması ve anemi gibi kanserin yan etkilerine karşı koruyucu özelliklere sahip olduğu belirlenmiştir. Bu nedenle, onaylanmış anti-kanser özelliklerine sahip bazı mantarlar ve bunların aktif bileşikleri büyük ilgi görmektedir. Bu tez çalışmasında Hericium coralloides, Lactarius deliciosus, Lepista nuda, Pleurotus ostreatus ve Suillus collitinus mantar türlerinden etil alkol ve etil asetat çözücüleri ile elde edilen ekstrelerin kolorektal kanser hücre hattı olan HCT116 üzerindeki etkinliği araştırıldı. Mantar ekstreleri hücrelere farklı konsantrasyonlarda uygulandı. Sağlıklı hücreler üzerindeki etkiyi değerlendirmek için mezenkimal kök hücreler (MKH) kullanıldı. Hücreler üzerinde oluşan sitotoksik etki MTT yöntemi ile belirlendi. Doz/cevap eğrileri hazırlanarak, bileşiklerin IC50 değerleri hesaplandı ve ekstraktların etkinlikleri bu parametreye göre karşılaştırıldı. FTIR spektrofotometresi ise, uygun spektral aralıkta hücresel bileşenlerdeki kantitatif değişiklikleri analiz etmek için kullanıldı. Sonuç olarak bütün mantar türlerinin IC50 değerleri değerlendirildiğinde HCT116 hücreleri üzerinde antiproliferatif etki gösterdiği, dolayısıyla sitotoksik olduğu belirlendi. Bunun aksine MKH üzerinde hücre proliferasyonu üzerinde anlamlı bir azalma saptanmadı. Çalışmada kullanılan mantar türlerinin kolorektal kanser hücrelerine karşı sitotoksik olduğu yapılan spektral analizlerle de desteklenmiş oldu. Hem hücre membran lipit/protein oranında, hem de nükleik asit değişimlere sebep olarak bu özelliklerini gösterdiler. Bu tez çalışmasında elde edilen veriler, bu mantar türlerinde anti-proliferatif etkiye sahip biyoaktif bileşenlerin tespit edilmesi halinde, modern farmakolojide antikanser ilaç üretiminde yeni bir kaynak olarak ortaya çıkabileceğini göstermektedir