Kastamonu yöresinde etnobotanik açıdan yenilebilen bazı bitki taksonlarının gıda patojeni olan mikroorganizmalar üzerine antimikrobiyal etkileri

Abstract

Bu çalışmada; Kastamonu yöresinde yüksek potansiyeli olan; gıda ve tıbbi amaçla kullanılan; Crocus ancyrensis, Smilax excelsa, Salvia verticillata subsp. amasiaca, Salvia forskahlei, Origanum vulgare, Tussilago farfara türlerinin ekstraktlarının; Pichia membranifaciens, Candida albicans, Escherichia coli, Listeria monocytogenes, Enterecoccus faecium, Enterecoccus durans Salmonella kentucky, Salmonella Typhimurium, Staphylococcus aureus, Listeria monocytogenes ve Klebsiella pneumoniae gibi 10 farklı bakteri ve maya suşları üzerindeki farklı çözücü ve konsantrasyonlardaki antimikrobiyal etkileri araştırılmıştır. Araştırma sonucunda; Crocus anycrensis, Candida albicans mayasında antimikrobiyal etki gösterirken, Listeria monocytogenes, Escherichia coli ve Klebsiella pneumoniae bakterilerinin gelişimi üzerinde antimikrobiyal etki göstermemiştir. Similax excelsa'nın toplam 10 maya ve bakteri suşundan sadece üç adedi (Salmonella Typhimurium, Listeria monocytogenes ve Enterecoccus faecium) üzerinde antimikrobiyal etki göstermiştir. Dört çözücüden yalnızca etil alkolün etkili olduğu, antimikrobiyal etki gözlenen üç bakterinin tümünde konsantrasyon arttıkça antimikrobiyal etkinin de arttığı tespit edilmiştir. Tussilago farfara'nın antimikrobiyal etkisi değişik çözücülerde farklı bakteri ve maya suşlarında gözlenmiştir. Değişik suşlarda farklı uygulama konsantrasyonları; T. farfara'nın antimikrobiyal etkisi üzerinde belirleyici olduğunu, bazı suşlarda düşük konsantrasyonlar, bazı suşlarda ise yüksek konsantrasyonların antimikrobiyal etkiyi olumlu etkilediği saptanmıştır. Origanum vulgare'nin Klebsiella pneumoniae dışındaki tüm bakteri ve mayalarda görülen anti-mikrobiyal aktiviteler ise çözücü ve konsantrasyon farklılıklarından etkilenmiştir. Salvia forskahlei bitkisinin ekstraktı; Candida albicans, Salmonella kentucky, Echerichia coli ve Klebsiella pneumoniae bakterilerinde anti-mikrobiyal aktivite göstermezken, araştırma kapsamındaki diğer tüm bakterilerde görülen antimikrobiyal aktiviteler, çözücü farklılıklarından da etkilenmiştir. Salvia verticillata subsp. amaciaca türü için; Salmonella kentucky ve Staphylococcus aureus dışındaki tüm bakterilerde görülen anti-mikrobiyal aktiviteler çözücü farklılıklarından da etkilenmiştir.