Büyük memeli yaban hayvanlarının yakın habitatlar arasında kullandığı dispersal koridorlarının coğrafi bilgi sistemleri kullanılarak tespit edilmesi: Daday ve Azdavay ormanları örneği

Abstract

Ballıdağ ve Kurtgirmez mevkilerinde yapılan bu çalışmada, bölgedeki büyük memeli türlerinin geçiş koridorlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında bozayı (Ursus arctos), çakal (Canis aureus), karaca (Capreolus capreolus), kızılgeyik (Cervus elaphus), kurt (Canis lupus), sansar (Martes sp.), porsuk (Meles meles), tilki (Vulpes vulpes), yaban domuzu (Sus scrofa), yaban kedisi (Felis silvestris) ve yaban tavşanı (Lepus europaeus) gibi toplamda 11 farklı tür alanda tespit edilmiştir. Bu türlerden bozayı (Ursus arctos), karaca (Capreolus capreolus), kızılgeyik (Cervus elaphus), kurt (Canis lupus), ve yaban domuzu (Sus scrofa), araştırmanın hedef türleri olarak belirlenmiştir. Hedef türlerle ilgili var verilerini elde etmek için doğrudan ve dolaylı gözlem yöntemleri, verilerin analizi için ise var verilerine dayalı çalışma yaklaşımını temel alan MaxEnt yazılımı kullanılmıştır. Son aşamada ise, yaban hayatı ekolojik koridorlarının oluşturulması için Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Devre Teorisi (Circuit Theory) yaklaşımını temel alan Circuitscape programı kullanılmıştır. Her bir tür için bağlantı haritaları oluşturulmuş ve bu haritalarda düğüm noktaları ve direnç yüzey alanları belirlenmiştir. Sonuç olarak, Bozayı, Karaca, Kızılgeyik, Kurt ve Yaban domuzu gibi hedef türler için Ballıdağ ve Kurtgirmez mevkileri arasında önemli yaban hayatı ekolojik koridorları belirlenmiştir. Bu tez çalışması, Türkiye'de koridor ekolojisi üzerine yapılan ilk detaylı çalışmalardan biridir ve ileride yapılacak benzer çalışmalara öncülük etmesi beklenmektedir. Ayrıca, ülkemizde yürütülen yaban hayatı çalışmalarına ve yaban hayatı yönetimine önemli katkılar sağlaması düşünülmektedir.