Abiyotik etkilere karşı anadolu karaçamı doğal gençleştirme alanlarında organik menşeli gübrelerin gençliğin gelişimine etkileri

Abstract

Farklı topoğrafya ve kilit konumu sayesinde kıta ekolojisine yakın ekosistem özellikleri gösteren Türkiye’de orman arazisinin yaklaşık olarak %20’si ağaçlandırmaya konu olabilecek alanlardır. Kızılçamdan (Pinus brutia Ten.) sonra ülkemiz ormancılığında ağaçlandırma çalışmalarında en çok kullanılan tür Anadolu karaçamı (Pinus nigra subsp. pallasiana (Lamb.) Holmboe)’dır.. Plastisitesi oldukça yüksek bir tür olan karaçam soğuk iklimlere uyum sağlayabildiği gibi kurak iklimlerde de neredeyse kızılçam kadar dayanıklılığı yüksek bir türdür. Ağaçlandırma çalışmaları oldukça zahmetli ve maliyetli çalışmalardır. Birde bu maliyetlerin üzerinde tamamlama giderleri büyük sorunlara yol açmaktadır. Bu nedenle kaliteli fidan kullanımı oldukça önemlidir. Kaliteli fidan üretimini desteklemek ve geliştirmek adına organik gübre kullanımı oldukça önemlidir. Hazırlanmış olan bu tez çalışmasında dört farklı organik gübre (Classfert Fit, Classfer Best Liquid, Compo Expert Besfoliar kelp sl ve Flash) iki farklı dozda [düşük (5; 15 ve 20 ml/10lt) ve yüksek (10; 20 ve 30 ml/10 lt)] uygulanmıştır. Çalışmada değişik organik gübrelerin farklı dozlarının doğal gençleştirme alanlarındaki gençlik fidecik boyunu, kök boğaz çapını ve fidan yaşama yüzdesine bağlı parametreler üzerine etkisinin ortaya konması amaçlanmıştır. Ayrıca, farklı gübre çeşit ve doz uygulanan fidelerden alınan iğne yaprak örneklerine ait makro ve mikro besin elementlerinin tespiti hedeflenmiştir. Çalışma sonucunda; Compo Expert uygulaması yüksek dozunun fidan boyu ve kök boğaz çapı değerleri üzerine kontrol işlemine göre daha yüksek değerler verdiği tespit edilmiştir. Compo Expert uygulaması yüksek dozunun boy ve çap gelişimde etkili olan azot (N) ve Potasyum (K) miktarı bakımından da en yüksek değer göstermiştir. Sonuçlar değerlendirildiğinde; organik gübre uygulanan fidanların kontrol grubuna göre fidan yaşama yüzdeleri üzerine pozitif etkileri arttırdığı saptanmıştır.