Biyoklimatik konfor ölçütlerinin peyzaj planlama sürecindeki etkinliği; Van ili örneği

Abstract

Ġnsanlar ortam Ģartlarının belirli değer aralıklarında olması durumunda kendilerini rahat hissetmektedir. Bu aralık konfor bölgesi olarak tanımlanmıĢtır. Ortamdaki parametrelerden iklim ile ilgili olan sıcaklık, rüzgâr hızı ve nemin insanlar için uygun değer aralıklarında olması durumu “biyoklimatik konfor” veya kısaca “biyokonfor” olarak adlandırılmaktadır. Ġnsanlar yaĢamları boyunca bulundukları ortamdaki biyokonfor değerlerini giysiler, ısıtma veya soğutma sistemleri vb. yardımıyla kendilerini rahat hissettikleri uygun değer aralıklarına getirme çabası içerisindedirler. Bundan dolayı insanların hayatlarını geçirdikleri bölgedeki iklim parametrelerinin konfor aralıklarında olması, insanların huzuru, sağlığı, performansı, mutluluğu ve enerji kullanımı açısından son derece önemlidir. Bundan dolayı biyokonfor açısından uygun değer aralıklarının bölgesel ve zamansal değiĢimi birçok açıdan önem taĢımaktadır. Bu çalıĢmada da Türkiye‟nin önemli Ģehirlerinden birisi olan Van ili genelinde bazı meteorolojik parametrelerin ve bunlara bağlı olarak biyokonfor açısından uygun olan ve olmayan alanların mevsime göre değiĢiminin belirlenmesi amaçlanmıĢtır. ÇalıĢmada yıllık ortalama meteorolojik veriler kullanılarak oluĢturulan biyokonfor haritasına göre Van il genelinin tamamının biyokonfor açısından uygun olmadığı belirlenmiĢtir. Mevsimsel olarak yapılan değerlendirmelere göre de il genelinin tamamının ilkbahar, sonbahar ve kıĢ aylarında konforsuz olduğu, yaz mevsiminde ise ilin %99,18‟inin biyokonfor açısından uygun, %0,82‟sinin ise biyokonfor açısından uygun olmayan alanlar olduğu hesaplanmıĢtır. Van ili genelinde yaz indeksi değerlerine göre il geneli sıcaklığın en yüksek olduğu haziran, temmuz ve ağustos aylarında dahi büyük oranda çoğu insanın konforlu hissettiği ancak, bazı insanların serin hissettiği kuĢakta kaldığı belirlenmiĢtir. Bu durum Van ilinin nispeten serin bir iklim kuĢağında kaldığının bir göstergesidir.