Üç farklı zihniyet açısından eğitim ve toplum: Mehmet Ali Şevki, Mehmet İzzet, Mehmet Şemseddin Günaltay örneği

Abstract

İdeal bir toplumun nasıl olması gerektiği ve mevcut yaşantılardaki sıkıntıların ortaya çıkarılıp çözümler bulunması meselesi, tarihten günümüze bir çok düşünür tarafından tartışılmış ve fikirler üretilmiştir. Bu mesele, düşünürlerin Toplum Felsefesi, Eğitim Felsefesi ve Siyaset Felsefesi gibi alanlara olan ilgilerinin artmasını sağlamıştır. Antik Yunan Felsefesinde Sokrates’den, Platon’a Aristo’dan Farabi’ye, İbni Sina, Kant, Rousseau, Dewey, Hobbes, İbni Haldun, August Comte vb. tarihte ki birçok düşünürün ortaya koyduğu fikir ve akımlar zikredilen meselelerde canlılığını korumuştur. Osmanlı son dönem ve Cumhuriyet’in kuruluş yıllarında, zikredilen hususta birçok düşünür çeşitli fikirler ve yenilikler önermiştir. Bu fikirlerin ve önerilerin ortak noktası ise, genellikle ülkemizde o dönemde var olan sıkıntıları belirlemek ve bu sıkıntıları çözüme kavuşturmak amacına yöneliktir. Bu bağlamda; Mehmet Ali Şevki, Mehmet İzzet ve Mehmet Şemseddin Günaltay’ın eğitim ve toplum hakkında ki eleştirileri ve önerileri ele alınmıştır. Toplumla ilgili fikirler din, milliyet, siyaset, medeniyet, toplumda var olan mevcut sıkıntılar ile çözüm yolları özelinde değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Düşünürlerin savunduğu ve etkilendiği fikirler tarihsel süreçte örtüşen fikirlerle bağlantılar kurulma amacında olunmuştur. Mukayese kısmında ise her üç düşünürün toplum ve eğitim konusundaki görüşleri, benzer ve farklı yönleriyle karşılaştırılmıştır. Sonuç kısmında ise üç düşünürümüzün değindiği meselelerin dünü ve bugünü ile ilgili bir değerlendirme yapılmıştır.