Taşköprü sarımsağında kaşıkçıklı tip ekim makinesi başarısının analizi

Abstract

Günümüzde sarımsak üretimi ve tüketimi tüm dünyada arttığı görülmektedir. Sarımsak binlerce yıldır lezzeti ve sağlığa faydaları ile sofraların vazgeçilmezlerinden olmuştur. Türkiye de üretilen sarımsağın yaklaşık %20’si Kastamonu Taşköprü ilçesinde üretilmekte olup Kastamonu ekonomisi için ilk sırada yer alan ve büyük oranda elle ekimi yapılan bir tarım ürünüdür. Makine ile ekim yapmak ekimi ekonomik ve hızlı yapmasının yanında daha sonra yabani ot temizleme ve sökme gibi işlemlerinde de büyük avantajlar sağlamaktadır. Literatür taramasında bulunmayan çalışmamızda, Taşköprü de üreticiler tarafından da tercih edilen kaşıkçıklı tip sarımsak ekim makinelerinin Kastamonu Taşköprü sarımsağı ile başarısı araştırılmıştır. Taşköprü ilçesi Meşeli köyünde bulunan tarlada 3 farklı hızda (V1=1,3 km/h, V2=2,6 km/h, V3=3,6 km/h), 4 farklı diş boyutunda (ince, orta, büyük ve karışık), %11 eğimde aşağı ve yukarı yönlü olarak denemeler yapılmıştır. Deneme ekimi sırasında iki kişi tarafından cep telefonu kamerası ile tüm kaşıkçıklar kayıt altına alınmıştır. Sarımsak filizlerinin çıkması beklenmiş, tarlada filiz aralığı ölçümleri yapılmış ve tablo haline getirilmiştir. Kamera görüntüleri ve filiz aralıkları hassas ekim makineleri değerlendirme kriterlerine uygun şekilde irdelenmiştir. Elde edilen sonuçlarda ikizlenmenin filiz aralık ölçümlerine göre %14,2 kamera incelemesine göre ise %35,5 olduğu, boş geçmenin filiz aralık ölçümlerine göre %57,4 kamera incelemesinde %11,6 olduğu ve kabul oranının ise filiz aralık ölçümlerine %34,9 kamera incelemesinde ise %55,1 olduğu görülmüştür. Bu sonuçlardaki farklılıklardan anlaşılacağı üzere sarımsak ekim makinelerinde filiz aralık ölçümü ile yeterlilik değerlendirilmesinin yapılması uygun olmamaktadır. Çıkan sonuçlar bize kaşıkçıklı tip sarımsak ekim makinesinin sarımsak dişlerini hassas ekmekten daha çok sıra üzerine rastgele dağıttığını söylemek mümkündür. Bu makinelerin geliştirilmesi ikizlenme ve boş geçme oranlarını düşürecek iyileştirmeler yapılması ve bu sayede sarımsak ekimindeki kayıpların azaltılması, verimin arttırılması için bir zorunluluk olduğu görülmektedir.