Kamu diplomasisinin bir aracı olan kültürel diplomasi bağlamında türkiye’nin türk cumhuriyetleri ile ilişkileri

Abstract

Soğuk Savaş sonrasında milletlerarası ilişkilerde güç anlayışı değişikliğe uğramıştır. Bir ülkenin kültürü, siyasi değerleri ve dış politikasından beslenen yumuşak güç ve kamu diplomasisi kavramları, uluslararasındaki ilişkilerde kendine yer bulmuştur. Kamu diplomasisi kısaca bir devletin kurumlarını, alışkanlıklarını, geleneklerini ve kültürünü uluslararası camiaya ifade etme isteği olarak tanımlanabilir. Bu bağlamda, kamu diplomasisinde önemli bir yere sahip olan kültürel diplomasinin yardımı ile kurulan ilişkiler neticesinde toplumlar arasındaki tanışıklık artmaktadır ve güven ortamı oluşmaktadır. Tarihsel ve kültürel bağlarından ötürü Türkiye, Türk Cumhuriyetleri ile etkileşim içerisindedir. Türkiye, Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı, Diyanet İşleri Başkanlığı, Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı, Yunus Emre Enstitüsü gibi ulusal kurumlar ve Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı, Türk Devletleri Teşkilatı gibi kurulmasına destek sağladığı bölgesel kuruluşlarla kültür, sanat, dil, din, eğitim, medya, edebiyat gibi alanlarda kültürel iletişim kurarak bölgede etkin olma gayreti göstermektedir. Bu çalışmada, Türkiye’nin Türk Dünyası’nda yürütmekte olduğu kültürel diplomasi faaliyetleri, bu faaliyetlerin Türkiye’nin Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan ile ilişkileri açısından rolü ve önemi incelenmeye çalışılmıştır. Çalışmada, Türkiye’nin kültür ve tarih birlikteliği yaşadığı Türk Cumhuriyetleri’ne yönelik kültürel diplomasi faaliyetlerinin neler olduğu, faaliyetleri hangi kurumlar aracılığı ile yürüttüğü, Türk Cumhuriyetleri ile ilişkilerini kültürel diplomasi çerçevesinde geliştirmekte başarılı olup olmadığı sorularına cevap verilmeye çalışılacaktır. Çalışma, Giriş, Kavramsal ve Kuramsal Çerçeve, Türkiye ve Kültürel Diplomasi, Kültürel Diplomasi Bağlamında Türkiye’nin Türk Cumhuriyetleri ile İlişkileri, Sonuç olmak üzere toplam beş ana bölümden oluşmaktadır. Tezde, öncelikle yumuşak gücün bir unsuru olan kamu diplomasisi kavramına değinilmiş, kültürel diplomasi, kamu diplomasinin bir alt dalı olarak ele alınmış, kültürel diplomasi sosyal inşacılık kuramı çerçevesinde değerlendirilmiş, Türk kültürel diplomasisinin etkinliği ve ikili ilişkilere yansıması resmedilmeye çalışılmıştır. Türkiye’nin, Türk Cumhuriyetleri’nin bağımsızlıklarından bugüne kadar geçen süreçte gerçekleştirmiş olduğu kültürel diplomasi faaliyetlerinde önemli başarılar elde ettiği sonucuna varılmıştır.