Toplumsal hareketler ve ideoloji: Kitleleri iknada ideolojinin gücü

Abstract

Toplumsal hareketler literatürü klasik dönem ve 1960 sonrası dönem olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Literatür incelendiğinde görülmektedir ki toplumsal hareketler teorisi henüz incelemesi bitmiş bir teori değildir. Çünkü toplumların dönüşümü, toplumsal hareketlerin örgütleniş biçimleri ve çeşitleri bakımından farklılıklar ortaya çıkarmaktadır. Toplumsal hareketler birçok argümanla oluşabildikleri gibi bu hareketlerin ideolojilerden ve özellikle büyük anlatılara dayanan ideolojilerden etkilenerek ortaya çıkanları, toplumsal hareketler tarihindeki en ateşli kitleleri oluşturmaktadırlar. Bu bağlamda çalışmamızda ideolojik toplumsal hareketler incelenmiştir. İdeolojik toplumsal hareketler üzerine iki farklı sınıflandırma yapılmıştır. Bu sınıflandırmalar: katı ideolojik hareketler ve yumuşak ideolojik hareketlerdir. İki sınıfın arasındaki farklar sonuç bölümünde çeşitli ölçütlerle ortaya konulmuştur. Genel olarak katı ve yumuşak ideolojik hareketlerin; lider, eylem metodu, kamuoyu anlayışı, doktrin, geçmişe dayanma veya belirli bir sınıf ve ırka dayanma, inanç, üyeler, hiyerarşi ve hareketin yapısı, hareketin boyutu ve harekete katılma gibi çeşitli unsurlar bağlamında birbirlerinden ayrıldıkları sonucuna ulaşılmıştır.