BAZI HERDEM YEŞİL BİTKİLERİN DON STRESİNE DAYANIKLILIKLARININ BELİRLENMESİ

Abstract

Bu çalışmada peyzaj çalışmalarında sıklıkla kullanılan 10 adet bitki türünün don stresine dayanıklılıklarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla fidanlar -15 °C, - 25 °C, -35 °C, -45 °C ve -55 0C sıcaklıklara maruz bırakılmış ve oluşan don zararının derecesinin belirlenmesi için yaygın olarak kullanılan iyon sızıntısı yöntemi kullanılarak rölatif yaralanma indeksleri hesaplanmıştır. Çalışma sonucunda Picea pungens dışındaki bütün türlerde rölatif yaralanma indeksinin sıcaklığa bağlı değişiminin istatistiki olarak %99,9 güven düzeyinde anlamlı olduğu belirlenmiştir. Türler bazında Ligustrum vulgare, Euonymus japonica, Mahonia aquifolium, Prunus laurocerasus ve Cedrus libani nin don stresine en az dayanıklı türler oldukları belirlenmiştir. Pinus sylvestris ve Cupressus sempervirens ise don stresinden en az etkilenen türler olarak öne çıkmaktadır. Çalışma sonuçlarına göre Biota orientalis, Pinus nigra ve Picea pungens don stresine kısmen dayanıklı olarak nitelendirilebilir. Çalışma kapsamında bitkilerin geç don zararından hangi düzeyde etkilendiklerini belirlemek amacıyla vejetasyon mevsimi içinde bitkiler 3°C, 0°C, -3°C, -7°C ve - 14°C sıcaklıklara maruz bırakılmıştır. Çalışma sonucunda rölatif yaralanma indeksi bakımından geç don stresinden en çok zarar gören türler Mahonia aquifolium ve Cedrus libani, en az zarar gören türler ise Cupressus sempervirens, Euonymus japonica, Biota orientalis, Picea pungens ve Prunus laurocerasus olarak belirlenmiştir. Çalışma kapsamında ayrıca 3°C, 0°C, -3°C, -7°C ve -14°C sıcaklıklara maruz bırakılan türlerin fotosentetik pigment miktarlarının sıcaklığa bağlı olarak değişimi belirlenmiştir.