BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ: LİBYA’DA EMEKLİLİK SİSTEMİNE AİT BİR DEĞERLENDİRME

Abstract

Bireyler Ortadoğu ve Kuzey Afrika'daki kazanca bağlı olarak hesaplanan bir ödeme planı ile finanse edilen emeklilik planlarını kullanmaktadırlar. Çoğu durumda planlar bugün bildiğimiz şekli ile başlamayan bir finansal sistemle idare edilmektedir. 20 yüzyılın ikinci çeyreğinden sonra başlayan Arap baharı ile birlikte emeklilik fonları ve sağlık sigortası ile ilgili kavramlar sekteye uğramıştır. Bunun yanında kapsamlı bir emeklilik fonu ve emeklilik sigortası kavramı 2000li yıllardan sonra tekrar ivme kazanmış tartışmalar kurumsal organizasyonlar ve sistemleri ile emeklilik haklarına ait olan bildirimleri nasıl yapılacağı üzerine olmuştur. Mevcut yapılar içerisinde kişilere ait olan faydalar ve yapılanma türü sistemleri ile teşvikler bunu koşulları açısından çok fazla çalışmaya konu olmamıştır. Finansal sürdürülebilirlik ekseninde konular ele alınırken ilgili ülkelerin finansal yetenekleri ve emeklilik sistemlerinin maliyet etkileri doğrusallık arz etmektedir. Özellikle dini kurumlar için emeklilik sistemi kullananların sayısı oldukça düşüktür. Çoğunluk devlet için çalıştığından dolayı özel emeklilik fonlarının sayısı serbest meslek sahipleri ile işçiler yani devlet dışında çalışanlarda yoğunlaşmaktadır. Emeklilik fonlarını ve hayat sigortalarını bağımsız şirketlere yaptırmaktadırlar. Bu çalışmada Öncelikle Türkiye’deki örneklerinden hareket edilerek Bireysel Emeklilik Sistemi kavramsal olarak ele alınmıştır. Sonrasında Arap dünyasında emeklilik sistemleri ile Libya için emeklilik sistemleri konusunda değinilmiştir. Son olarak öneriler ile çalışma bitirilmiştir.