Farklı yaş gruplarındaki karaçam (Pinus nigra arnold) plantasyonlarında toprak solunumu ve organik karbon değişimlerinin belirlenmesi

Abstract

Toprak solunumu ve organik karbon değişimleri, farklı yaşlardaki Pinus nigra plantasyonlarının karbon dinamiklerini belirlemek için karbon yönetiminde önemli parametrelerdir. Bu çalışmada, Rs (toprak solunumu) ve organik karbon stoklarındaki değişimler, P. nigra plantasyonlarının üç farklı yaş grubuna (10 yaşında, 30 yaşında ve 40 yaşında) göre değerlendirilmiştir. Araştırma, dört tekrar ile rastgele blok dizaynı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Rs oranları, toprak ve hava sıcaklıkları ile toprak nemi bir yıl boyunca Li-8100A cihazı kullanılarak ölçülmüştür. Ortalama Rs oranları, 1,87 µmol CO2 m-2 s-1 ile 2,39 µmol CO2 m-2 s-1 arasında değişen akışlarla birlikte orman yaşıyla anlamlı şekilde artmıştır. Rs, toprak sıcaklığı (0,70; p<0,001) ve hava sıcaklığı (0,74; p<0,001) ile pozitif yönde anlamlı bir korelasyon göstermiş, ancak toprak nemi ile negatif yönde anlamlı bir korelasyon göstermiştir (-0,45; p<0,001). Toprak üstü ve toprak altı biyokütle, toprak, ölü örtüsü ve ince kök biyokütlesinden türetilen toplam organik karbon stoku en fazla 10 yaşındaki karaçam ormanlarda bulunmuş ve toplamda 200,12 Mt C ha-1 olmuştur. Tüm alanlardaki toplam karbonun büyük bir kısmı toprakta depolandığı tespit edilmiştir. Bu çalışmanın sonuçları, karbon bütçesinin değerlendirilmesinde meşcere yaşı önemini vurgulamakta ve P. nigra orman plantasyonlarının karbon tutma ve küresel ısınmanın etkilerini azaltma açısından etkin araçlar olarak değerlendirilmesi için orman yöneticilerine ve paydaşlara değerli bilgiler sunmaktadır.