Türkiye ve Almanya pasif istihdam politikalarının karşılaştırılması

Abstract

İşsizlikle mücadelede, aktif ve pasif istihdam politikaları olmak üzere iki temel politika uygulanmaktadır. Aktif istihdam politikalarının temel hedefi, işsizleri işe yerleştirmek iken, pasif istihdam politikalarının temel hedefi, işsizlik durumunun, işsizler üzerindeki ekonomik baskılarının kısa vadede (iş bulana kadar) azaltılması, dolayısıyla yoksulluk ve sosyal dışlanmanın önlenmesidir. Fakat pasif istihdam politikaları ile sağlanan desteklerin düzeyi ve uygulama biçimlerinin işsizliğin cazibesini artırmaması kritik bir öneme sahiptir. Bugün pasif istihdam politikaları sosyal devlet anlayışının bir gereği olarak dünya ülkelerinde yaygın şekilde uygulanmaktadır. Türkiye’nin AB’ne tam üyelik hedefini sürdüren bir ülke olması, AB ve Türkiye arasındaki istihdam politikalarının uyumunu da gerekli kılmaktadır. Bu amaçla çalışmada, AB’nin önemli üyelerinden birisi olan Almanya ile Türkiye pasif istihdam politikaları ve bunların etkinliği karşılaştırılarak, Türkiye’nin bu alandaki güçlü ve zayıf yanları ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışmada sadece ilgili ülke mevzuatları ortaya konulmamış gerek Almanya’da gerekse Türkiye’de bizzat sahaya inilerek uygulamadan etkilenen kişiler ile görüşmeler yapılmıştır. Özellikle Almanya ile ilgili daha kapsamlı bilgi edinmek adına, orada yaşayan Türkler ile önce bire bir görüşülmüş, daha sonra odak grup görüşmesi ile konunun daha ayrıntılı ele alınması imkânına kavuşulmuştur. Görüşmelerin son kısmı Türkiye’de yapılarak çalışmanın uygulama kısmı tamamlanmıştır. İki ülkeye ait mevzuatların incelemesi ve yapılan görüşmeler sayesinde, Türkiye’de uygulanan pasif istihdam politikalarının etkinliğinin daha kolay ve gerçekçi olarak analiz edilmesi imkânına kavuşulmuştur.