Yeşil pazarlama stratejilerinin yeşil tedarikçi seçimi, yeşil inovasyon ve performans üzerindeki etkisinin yapısal eşitlik modeli ile analizi

Abstract

Günümüzde çevre sorunlarına yönelik artan endişeyle birlikte müşteriler ve alıcılar, tedarikçilerinden çevre sorunlarını dikkate alan ürünler ve malzemeler sunmalarını talep etmektedir. Bu nedenle, çevre üzerinde olumsuz bir etkiye neden olabilecek malzemeleri ve ambalajları azaltmak için ürün geliştirme sürecinin başlarında tedarikçilerle yakın çalışmak gerekir. Burada ortaya yeşil pazarlama kavramı çıkmaktadır. Firmalar, alıcıların bu taleplerine karşılık verebilmek amacıyla yeşil ürün konusunda inovatif çalışmalar gerçekleştirmekte ve bunu da yeşil tedarikçi seçimi ile tamamlamaktadır. Bu seçim sonucunda firmalar rakiplerine karşı rekabet avantajı elde edecektir ve aynı zamanda firmanın genel performansı da olumlu anlamda etkilenecektir. Buradan yola çıkarak çalışmamızda yeşil pazarlama stratejilerinin yeşil tedarikçi seçimi ve yeşil ürün inovasyonu üzerindeki etkisi ile yeşil ürün inovasyonunun performans ve rekabet avantajı üzerindeki etkisinin araştırılması amaçlanmaktadır. Bu amaçla Kocaeli- Gebze ve İstanbul’da faaliyet gösteren 239 imalat firmasından veriler toplanmıştır. Verilerin analizi sonucunda yeşil pazarlama stratejilerinin, yeşil tedarikçi seçimi ve yeşil inovasyonu anlamlı olarak etkilediği; aynı şekilde yeşil tedarikçinin yeşil inovasyonu ve yeşil inovayonunun yeşil rekabet avantajını ve performansı anlamlı olarak etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca yeşil pazarlama stratejisinin yeşil inovasyon üzerindeki etkisinde yeşil tedarikçi seçiminin aracı rolü, yeşil inovasyonun performans üzerindeki etkisinde rekabet avantajının aracı rolü ve yeşil pazarlama stratejisinin yeşil inovasyon üzerindeki etkisinde çevreci kültürün düzenleyici etkisi olduğu bulunmuştur.