BİREYCİLİK/ KOLEKTİVİZM VE ÖRGÜTSEL VATANDAŞLIK DAVRANIŞI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ÖLÇÜLMESİ: LİBYA ADALET BAKANLIĞI ÖRNEĞİ

Abstract

Örgütlerin organizasyonel yapılarını, üretim hatlarını ve kontrol sistemlerini tasarlaması ve bu süreçlerdeki iyileştirmeleri, bir kuruluşun başarısı için yeterli değildir. Çünkü çalışan ve yöneticilerin gözardı edilmesi veya amaç ve hedeflere ulaşmada çalışanların motive edilmemesi örgütleri başarısız kılmaktadır. Örgütlerin varlıklarını sağlıklı bir şekilde yürütebilmeleri için insan kaynaklarını etkili verimli kullanmaları gerekir. Mevcut ekonomik ve sosyal değişkenlerin farklılığı ve kurumların mümkün olan en yüksek geri dönüşleri sürdürme ve elde etme isteği, yöneticileri yeni arayışlara zorlamaktadır. Özellikle bireysel ve örgütsel etkinliği artırıcı gönüllü davranışları artırmak veya bu tür davranışların çalışma hayatına kazandırılmasının önemi her geçen gün artmaktadır. Örgütsel vatandaşlık davranışı ve kolektivizm davranışı da bu tür davranışlardandır. Örgütsel vatandaşlık davranışı, bireyin çalışma ortamında var olan veya önceden belirlenmiş biçimsel ve iş tanımlamalarından farklı olarak, bireyin isteği doğrultusunda, gönüllük esasına dayalı olarak örgüt yararına sergilediği davranışlardır. Kolektivizm davranışı ise, bireyin örgüt içerisinde kendi çıkarları için değil örgüt çıkarlarını öncelikli düşünürek örgüt yararına katkı sağlamasıdır. Diğer bir ifadeyle kolektivizm, bireyin örgütsel hakları koruma ahlakıdır. Çalışmada üzerinde durulan diğer bir kavram da bireycilik kavramıdır. Bireycilik, bireyin örgüt içerisinde uygun gördüğü gibi davranması ve kendi kararı doğrultusunda hareket etmesidir. Bu tezin amacı çalışanların; bireycilik ve kolektivizm düşünce algıları ile örgütsel vatandaşlık davranış algıları arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Bu bağlamda Libya Adalet Bakanlığı çalışanlarına yönelik bir anket çalışması düzenlenerek konuya ilişkin veriler toplanmıştır. Toplanan veriler SPSS 23 paket programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Analiz sonucunda, bireycilik ve kolektivizm düşüncesi ile örgütsel vatandaşlık davranışı arasında anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir.