Özel eğitim öğretmenlerinin fen bilimleri eğitimi hakkındaki görüşlerinin ve karşılaştıkları sorunların incelenmesi

Abstract

Hem bireysel özellikler hem de eğitim yeterlilikleri açısından yaşıtlarına göre farklılık gösteren çocukların olduğu bilinmektedir. Yaşıtlarına göre farklılık gösteren bireyler, özel gereksinimli bireyler olarak nitelendirilmektedir. Eğitimde fırsat eşitliği ilkesi doğrultusunda bütün bireylerin farklılıkları ne olursa olsun ihtiyaç duydukları eğitimi alması gerekmektedir. Bu öğrencilere verilen eğitimlerden birisi de fen bilimleri eğitimidir. Fen bilimleri eğitimi ile özel eğitim gereksinimi bulunan çocukların gündelik hayat içerisinde karşılaştıkları sorunları çözmeleri ve farklı bilişsel becerileri kazanmaları hedeflenmektedir. Bu çalışmanın amacı özel eğitim öğretmenlerinin fen bilimleri eğitimi hakkındaki görüşlerini, karşılaştıkları sorunları ve karşılaşılan sorunlara ilişkin çözüm önerilerini tespit etmektir. Bu nedenle araştırmada nitel yaklaşımlar arasında yer alan özel durum çalışmasından yararlanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Ankara’da Milli Eğitim Bakanlığına bağlı özel eğitim kurumlarında görev yapan özel eğitim öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmanın amacı doğrultusunda görüşme formu ve mülakatlar ile veriler toplanmıştır. İçerik analizleriyle elde edilen bulgular incelendiğinde, katılımcı öğretmenlerin çoğunluğunun özel eğitim ve fen bilimleri alanında kendilerini yeterli gördükleri ve fen bilimleri eğitim materyalleri konusunda sorun yaşadıkları tespit edilmiştir. Öğretmenlerin materyal sorununu çözebilmek ve konuyu daha basit anlatabilmek için materyaller hazırladıkları tespit edilmiştir. Fen bilimleri eğitimi alan özel eğitim öğrencilerinin derse ilişkin tutumları ise genel olarak düşük düzeyde olduğu belirtilmiştir. Fen bilimleri eğitiminde kalıcılığı artırmak için öğretmenlerin farklı yöntem ve stratejileri kullandıkları ancak öğretmenlerin çalıştıkları kurumlarda uygulanan yöntem ve teknikler konusunda bazı eksikliklerin olduğu tespit edilmiştir. Fen bilimleri dersine branş öğretmeninin girmesi durumunda bazı avantaj ve dezavantajların olduğu da tespit edilmiştir. Özel eğitim öğretmenlerinin fen bilimleri eğitiminde en çok kavram öğretiminde ve müfredat ve sınıf türü noktasında da sorun yaşadıkları tespit edilmiştir. Özel eğitim öğretmenlerinin fen bilimleri ve özel eğitim fen bilimleri öğretim programına ilişkin olumlu algıya sahip oldukları tespit edilmiştir. Ayrıca fen bilimleri eğitiminin öğrencilerin sosyal hayatını etkilediği ve bir takım bilişsel ve duyuşsal becerileri kazanmalarına yardımcı olduğu da araştırma kapsamında teyit edilmiştir.