Güncel sanat pratikleri bağlamında Fırat Neziroğlu'nun dokuma resimleri ve dokuma performansları

Abstract

Dokuma sanatının resim, performans, video art ve enstalasyon sanatına dönüşmesi, geleneksel kumaş dokuma süreçlerinin ötesine geçerek sanatın bir ifade biçimi haline gelmesini ifade etmektedir. Bu dönüşüm, genellikle sanatçıların geleneksel dokuma tekniklerini kullanmalarına ek olarak, bunları sahneleme, gösteri veya etkileşimli performanslarla birleştirmeleri ile gerçekleşmektedir. Tapestry dokumaları (dokuma resim), Avrupa'da 1920'lere kadar resimsel anlatımların temsil biçimini oluşturarak, Bauhaus dokuma atölyesinde renk, materyal ve doku üzerinde deneysel çalışmaların yapıldığı çağdaş örneklerle gelişim göstermiştir. Jean Lurcat'ın çalışmaları üç boyutlu lif sanatını geliştirmiş ve geleneksel teknikler, farklı malzemelerle yeniden yorumlanarak kavramsal işlere dönüşmüştür. Lurcat'ın öncülüğündeki Lozan Tapestry Bienal'inde dokuma sanatçıları, soyut ve özgün çalışmalarla yeni form ve yapılar sunmuşlardır. Tapestryler, 70'li yıllarda Türkiye'de lif sanatı olarak adlandırılan uluslararası bir tanım altında yeni bir üretim alanı oluşturmuştur. Birçok sanatçı çağdaş tapestry sanatında yaptıkları çalışmalarla var olmuştur. Günümüz sanatçıları içinde yer alan Fırat Neziroğlu geleneksel dokuma tekniklerinden yararlanarak çağdaş sanatta kendini tanıtan dokuma resim sanatçısıdır. Bu çalışmada, dokuma resim tekniğini kullanan ve bu tekniğe dünya çapında yeni anlamlar katmayı başarmış olan Fırat Neziroğlu’nun dokuma resimleri, performansları ve güncel sanatın diğer anlatım olanaklarını kullandığı çalışmaları ele alınmıştır. Fırat Neziroğlu'nun eserleri, dokuma resim tekniğinin özgünlüğünü ve gücünü temsil eden önemli bir örnek sunmaktadır. Tezin temel amacı, Fırat Neziroğlu'nun sanatsal pratikleri ve bunun yanı sıra performans sanatının temel unsurları olan zaman, mekân ve vücutla etkileşimini nasıl bir araya getirdiğini anlamaktır.