Kadınların siyasal katılımı üzerinde sivil toplum kuruluşlarının rolü: Kastamonu ili örneği

Abstract

Bu araştırma, Kastamonu ilinde siyasi parti kadın kollarına üye kadınların siyasal yaşama katılım deneyimlerini, sivil toplum kuruluşlarıyla kurdukları ilişkileri ve siyasal temsiliyete yönelik algılarını incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, kadınların siyasal katılımının yalnızca bireysel tercihlerle açıklanamayacağı; toplumsal cinsiyet rolleri, yerel sosyo-kültürel yapı ve ekonomik koşullar gibi çok boyutlu etkenlerin bu süreçte belirleyici bir bağlam oluşturduğu varsayımına dayanmaktadır. Araştırma nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde tasarlanmıştır. Veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış mülakat yöntemi kullanılmış; Kastamonu ilinde siyasi parti kadın kollarına üye 20 kadın ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler tematik analiz yöntemiyle değerlendirilmiş ve katılımcıların siyasal katılım süreçlerine ilişkin deneyimleri, algıları ve değerlendirmeleri bütüncül bir biçimde incelenmiştir. Bulgular, eğitim düzeyi ve yaş arttıkça siyasal farkındalık ile katılım isteğinin güçlendiğini göstermektedir. Buna karşılık düşük gelir düzeyi, yoğun ev içi sorumluluklar, bakım yükü ve zaman kısıtı gibi yapısal faktörlerin kadınların siyasal yaşama aktif katılımını zorlaştırdığı tespit edilmiştir. Katılımcı ifadeleri ayrıca ataerkil toplumsal ilişkiler, küçük yerleşim birimlerine özgü sosyal baskı biçimleri ve siyasal öz-yeterlilik algısındaki kırılganlığın kadınların siyasal temsili üzerinde etkili olabildiğine işaret etmektedir. Öte yandan kadın kollarının ve sivil toplum faaliyetlerinin katılımcılar açısından bir sosyalleşme, güçlenme ve kamusal görünürlük alanı oluşturduğu anlaşılmaktadır. Yerel düzeyde rol model olarak algılanan kadın siyasetçilerin varlığı ise siyasal cesareti artıran ve adaylık eğilimini güçlendiren bir unsur olarak değerlendirilmektedir. Sonuç olarak çalışma, Kastamonu örneğinde kadınların siyasal yaşama katılımının tek bir değişkenle açıklanamayacak kadar çok katmanlı bir yapıya sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Eğitim, ekonomik koşullar, aile yapısı, kültürel normlar ve temsil deneyimi kadınların siyasetle kurduğu ilişkiyi birlikte şekillendirmektedir. Bu yönüyle araştırma, kadınların siyasal katılımını yerel bağlamda deneyimsel ve yapısal boyutlarıyla ele alarak literatüre alan temelli bir katkı sunmaktadır.