ÇINAR AĞAÇLARINDA (Platanus orientalis L.) YAŞA BAĞLI OLARAK BAZI KİMYASAL BİLEŞENLERİN BELİRLENMESİ

Abstract

Bu çalışmada, Kastamonu Abana Harmason Mevkii’nde bulunan değişik yaşlı çınar ağaçlarının ( Platanus orientalis L.) gelişim fizyolojisi araştırılmıştır. Bu amaçla anıt ağaç (≥500) ve çevresinde bulunan farklı yaş gruplarındaki ağaçlardan (≥200, ≥100, ≥50) toplanan yaprak örneklerinde fotosentetik pigmentler, prolin, protein, glikoz, sukroz ve toplam çözünür karbonhidrat, malondialdehit (MDA), hidrojen peroksit (H2O2) konsantrasyonu, askorbat peroksidaz (APX), katalaz (CAT) ve süperoksit dismutaz (SOD) enzim aktivite değişimleri ölçülmüştür. Klorofil b, toplam klorofil ve toplam karotenoid miktarları yaşla birlikte artmıştır. Klorofil a en yüksek 200 yaş üzeri ağaçta en düşük ise 50 yaş üzeri ağaçta saptanmıştır. Klorofil a: klorofil b oranı en yüksek 100 yaş üzeri ağaçta en düşük anıt ağaçta belirlenmiştir. Sukroz ve protein yaşlı ağaçlarda yüksek, genç ağaçlarda düşüktür. Prolin miktarı 50 yaş üzeri ağaçta yüksek, 100 yaş üzeri ağaçta düşüktür. Toplam karbonhidrat orta yaş grubu ağaçlarda yüksek iken, genç yaş gruplarında düşüktür. Glikoz miktarı 200 yaş üzeri ağaçta yüksek, 500 yaş üzeri ağaçta düşüktür. MDA içeriği yaşla birlikte azalmıştır. H2O2 içeriği yaşla birlikte artmıştır. CAT ve SOD aktiviteleri 200 yaş üzeri ağaçta, APX aktivitesi ise anıt ağaçta yüksektir. Çalışma sonuçlarına göre çınar ağaçlarının uzun ömürlü olmasında toplam klorofil, karotenoid, sukroz, protein, H2O2 içerikleri ve APX aktivitesinin etkili olduğu sonucuna varılabileceği ortaya konulmuştur.