İşbirlikli öğrenme yaklaşımı ile programlama öğretiminin altıncı sınıf öğrencilerinin programlama öz-yeterliklerine, öz-düzenleme becerilerine ve akademik başarılarına etkisi

Abstract

Programlama, 21. yüzyılda öğrencilerin kazanması gereken en önemli becerilerden biri haline gelmiştir. Programlama öğrencilere beceri olarak kazandırmak amacıyla eğitim programlarına hızla entegre edilmeye başlanmıştır. Bu nedenle özellikle son 10 yılda programlama öğretim yaklaşımları üzerine çalışmalar yapılmaktadır. Bu çalışma alanlarından biri olarak işbirlikli öğrenme yaklaşımı ile programlama öğretimi, öğrencilerin ekip çalışmaları ile programlama becerileri kazanması üzerine odaklanmıştır. Bu çalışmanın amacı, işbirlikli öğrenme teknikleriyle kurgulanmış programlama öğretiminin ortaokul öğrencilerinin akademik başarıları, programlama öz-yeterlikleri ve öz-düzenleme becerileri üzerindeki etkisini ortaya çıkarmaktır. Çalışma grubunu 2024-2025 eğitim yılında Kastamonu’da bulunan bir devlet okulunda 6.sınıf düzeyinde eğitim gören 43 ortaokul öğrencisi oluşturmuştur. Araştırmada öntest ve son-test deney ve kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Bilişim Teknolojileri ve Yazılım dersinde problem çözme ve programlama konuları sekiz hafta boyunca, haftada iki saat deney grubuna işbirlikli öğrenme teknikleri ile kontrol grubuna ise öğretim programında yer alan yöntem ve teknikler ile öğretilmiştir. Katılımcılardan veri toplamak amacıyla akademik başarı testi, algılanan öz-düzenleme ölçeği ve programlama özyeterliği ölçeği kullanılmıştır. Toplanan veriler SPSS programı aracılığı ile Bağımlı Örneklem T-testi, Bağımsız Örneklem T-testi, Mann Whitney-U testi, Wilcoxon İşaretli Sıralar testi yapılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, işbirlikli öğrenme teknikleriyle programlama öğretimi yapılan deney grubu öğrencilerinin programlama öz-yeterliği ve öz-düzenleme beceri düzeyleri kontrol grubu öğrencilerine göre daha yüksek olduğunu ve deney grubu lehine anlamlı farklılık olduğunu ortaya koymuştur. Akademik başarı testi bulgularında ise son-test puanlarında deney grubunun puan ortalamasının kontrol grubuna göre yüksek olmasına karşın deney grubu lehine istatiksel olarak anlamlı fark görülmemiştir. İşbirlikli öğrenme gruplarının heterojen yapısı sayesinde öğrenme gruplardaki tüm öğrencilerin etkileşim kurarak, yardımlaşarak ve birbirlerinin deneyimlerinden yararlanarak programlama görevlerini başarıyla yerine getirdikleri görülmüştür. Bu durum, öğrencilerin programlama öz-yeterlik düzeyleri ve öz-düzenleme becerileri düzeylerini etkilemiştir. Bu çalışmanın sonuçları doğrultusunda programlama öğretimi ortaokul Bilişim Teknolojileri ve Yazılım dersi öğretim programlarına, lisans düzeyindeki Bilişim Teknolojileri öğretmeni yetiştiren öğretim v programlarına ve okullarda görev yapan öğretmenlere yönelik hizmet içi eğitim programlarına yönelik önerilere yer verilmiştir.