Okul kültürü çerçevesinde bir iletişim aracı olarak okullarda sosyal medya kullanımı

Abstract

Toplumsal bir kurum olan okullar, kendisine has özellikleri, paylaştıkları değerler ve inançlarla kendine özgü bir okul kültürü oluşturmaktadır. Okul kültürü üzerinde etkili olan faktörlerden biri çevresiyle kurduğu iletişimdir. Okullar, kültürlerinde önemli bir yere sahip olan kurumsal iletişimi farklı araçlarla gerçekleştirmektedir. Bu araştırmanın amacı okul kültürü çerçevesinde ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarında bir iletişim aracı olarak sosyal medya araçlarının kullanım durumlarının belirlenmesidir. Araştırmada eğitim kurumlarında sosyal medya araçlarının kullanım durumları okul yöneticileri, öğretmenler ve okul sosyal medya yöneticilerinin görüşleri doğrultusunda ortaya konulmuştur. Ayrıca çalışma grubundaki okulların sosyal medya araçlarından Instagram’da yaptıkları paylaşımlar incelenmiştir. Araştırma nitel araştırma metodolojisine uygun olarak durum çalışması yaklaşımı ile yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubu amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örneklemesi ile belirlenmiştir. Görüşmeler İstanbul’da farklı kademelerde ve farklı sosyoekonomik düzeye sahip yerlerde görevli 18 okul yöneticisi, 18 öğretmen ve 18 sosyal medya yöneticisinin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri yarı yapılandırılmış görüşme formları ve Sosyal Medya Hesabı Analiz Formu yardımıyla toplanmış, betimsel analiz ve içerik analizi yaklaşımları ile çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda okullarda Instagram, Twitter, Facebook ve Youtube uygulamalarının kullanıldığı ortaya çıkmıştır. Katılımcılar okullarda sosyal medya hesaplarının genellikle komisyonlar tarafından yönetildiğini ve okullarının sosyal medya hesaplarında takipçileri ile çift yönlü iletişim kurmaya gayret gösterildiğini ifade etmişlerdir. Katılımcılar sosyal medya hesaplarını bilgi, haber paylaşımı ve okulun tanıtımını yapmak amacı ile kullandıklarını, sosyal medya hesaplarının okullarına iletişim kolaylığı sağladığını ve okulların toplumla sosyal medya aracılığı ile iletişim kurabilmesi için sosyal medyanın etkili bir şekilde kullanılması gerektiğini belirtmişlerdir. Araştırmada okulların sosyal medya araçlarından Instagram’ı daha etkin kullandıkları ve Instagram iletilerinde çoğunlukla fotoğraf paylaştıkları ortaya çıkmıştır. Okulların Instagram hesaplarında paylaştıkları içerik türlerinde ise duyuru, tanıtım, haber, etkinlik, teşekkür, ödül, kutlama, kurumsal ziyaret, taziye ve anmalara ilişkin paylaşımlar yer almıştır. Gönderi metinlerinde çoğunlukla yazı kullandıkları ve emojilerle gönderilerini destekledikleri ortaya çıkmıştır. Ayrıca okulların çoğunluğunun takipçileri tarafından sosyal medya paylaşımlarına yapılan yorumlara cevap vermedikleri, bundan dolayı da sosyal medya hesaplarını daha çok tek yönlü olarak kullandıkları sonucuna ulaşılmıştır.