<link rel="stylesheet" href="styles.f3b1fba60ec7970c.css">

Mezhepler tarihi açısından Şah İsmail

dc.contributor.authorTabanlıoğlu, Firdevs
dc.date.accessioned2026-11-19T08:05:11Z
dc.date.issued2026
dc.description.abstractXIV. yüzyılın başlarında Erdebil'de Safiyyüddin İshak Erdebilî tarafından kurulan Safevîyye Tarikatı, başlangıçta Sünnî tasavvuf geleneğine bağlı bir yapı olarak teşekkül etmiş, zamanla Şiî unsurların belirginleştiği ve siyasallaşarak devletleşme sürecine yönelen bir harekete dönüşmüştür. Bu tarihsel dönüşümün en önemli temsilcisi olan Şah İsmail Hatâyî, yalnızca Safevî Devleti'nin kurucusu değil; aynı zamanda mezhebî kimliğin inşasında, dinî otoritenin siyasal meşruiyet üretiminde ve Safevî ideolojisinin kurumsallaşmasında belirleyici bir şahsiyet olmuştur. Hatâyî mahlasıyla kaleme aldığı şiirler aracılığıyla imamet, velayet, Ehl-i Beyt sevgisi ve On İki İmam anlayışını dinî ve edebî bir söylem içerisinde işleyen Şah İsmail, karizmatik liderliğiyle Anadolu ve İran coğrafyasındaki Kızılbaş topluluklarını etrafında toplamış; Safevî hareketini tasavvufî bir yapıdan siyasî bir otoriteye dönüştürmüştür. Onun liderliğinde İmâmiyye Şiîliği devletin resmî mezhebî hâline gelirken, mezhebî kimliklerin kurumsallaşması, Osmanlı–Safevî rekabetinin dinî ve siyasî boyut kazanması ve Sünnî–Şiî ayrışmasının belirginleşmesi süreci hız kazanmıştır. Bu çalışma, Şah İsmail Hatâyî'nin hayatını, eserlerini, mezhebî kimliğini, dinî düşüncesini ve İslam Mezhepleri Tarihi içerisindeki yerini tarihsel, itikadî ve sosyo-politik boyutlarıyla incelemektedir. Ayrıca onun tevhid, nübüvvet, imamet, velayet, Ehl-i Beyt, Hz. Ali ve On İki İmam anlayışı ile diğer mezheplere yönelik yaklaşımı, Hatâyî Divanı başta olmak üzere birincil kaynaklar ve modern araştırmalar ışığında değerlendirilerek Safevî Devleti'nin kuruluşu ve Şiîliğin kurumsallaşma sürecindeki etkisi ortaya konulmaktadır.
dc.identifier.citationTABANLIOĞLU, F. (2026). Mezhepler tarihi açısından Şah İsmail Hatâyî (Tez No. 1024839) [Yüksek lisans tezi, KASTAMONU ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi.
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12597/44923
dc.language.isotr
dc.publisherKastamonu Üniversitesi
dc.subjectİslam Mezhepleri Tarihi
dc.subjectTasavvuf
dc.subjectSafevîyye Tarikatı
dc.subjectSafiyyüddin Erdebilî
dc.subjectŞah İsmail
dc.subjectŞiîleşme.
dc.subjectHistory of Islamic Sects
dc.subjectSufism
dc.subjectSafavid Order
dc.subjectSafiyyuddin Ardabili
dc.subjectShah Ismail
dc.subjectShi’a Conversion.
dc.titleMezhepler tarihi açısından Şah İsmail
dc.title.alternativeHatâyî Shah Ismail in terms of sectarian history
dc.typemasterThesis

Files

Original bundle

Now showing 1 - 1 of 1
Loading...
Thumbnail Image
Name:
1024839.pdf
Size:
1.81 MB
Format:
Adobe Portable Document Format

Collections