Uzaktan Algılamaya Dayalı Bir Yaklaşımla Arazi Kullanımı Arazi Örtüsü Değişiminin Tespiti: Sentinel-2 Uydu Görüntüleriyle İzmir-Çeşme Yangını Örneği

Abstract

Çalışma 2-4 Temmuz 2025 tarih aralığında İzmir’in Çeşme ve Urla ilçelerinde meydana gelen yangının arazi kullanımı arazi örtüsünde (AKAÖ) sebep olduğu değişimleri uzaktan algılama ve coğrafi bilgi sistemleri yardımıyla tespit etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın ana araçları Google Earth Engine (GEE) platformu ve ArcGIS yazılımıdır. Analizlerin yapılması için Sentinel-2 uydu görüntülerine dayanan Dynamic World AKAÖ sınıflandırma sistemi, normalize edilmiş vejetasyon fark indeksi (NDVI) ve Amerikan Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA) tarafından sağlanan Kaynak Yönetimi için Yangın Bilgi Sistemi (FIRMS) veri tabanı tarafından sunulan aktif yangın noktaları kullanılmıştır. Yangın sonrasında AKAÖ analizlerine göre alanın % 22 oranında değişime uğradığı, NDVI analizlerine göre ise, vejetasyonda % 22 oranında yoğun kayıp yaşandığı ortaya koyulmuştur. Değişim alanlarının, NASA FIRMS yangın noktaları ile uyum göstermesi; uzaktan algılama araç ve yöntemleri ile yapılan bu çalışmanın, mekânsal doğruluğunun bir göstergesi olabilmektedir. Bu bağlamda araştırmanın sonuçları, yangın yaşanan alanlardaki AKAÖ durum tespitlerinin uzaktan algılama araçları kullanılarak, güvenilir ve hızlı olarak yapılabileceğinin altını çizmektedir. İklim değişikliği ve antropojen etkiler nedeniyle baskı altındaki alanların, daha dirençli ve sürdürülebilir olarak planlanmasında uzaktan algılama teknolojilerinin önemi vurgulamaktadır. Çalışmanın metodolojisi potansiyel araştırmacılar ve karar vericiler için, AKAÖ değişimlerinin tespitinde kullanılabilecek bütüncül bir değerlendirme yaklaşımı sunmaktadır.