Koblandı batır destanı’nda tarihi ve mitolojik ögeler

Abstract

Çok eski zamanlardan günümüze kadar ulaşan ve oluşması uzun yıllar alan destanlar, genellikle kültürel geleneğin yansımaları olarak karşımıza çıkmıştır. Türk milletinin epik özelliklere sahip ürünlerinin yapısı ve ortaya çıkma süreci genellikle aynı olmuştur. Malik Gabdullin, Saken Seyfullin, Muhtar Avezov, P.A. Falev, Friedrich Wilhelm Radloff, Ibıray Altınsarin, Şakir İbrayev gibi araştırmacıların dikkatini çeken Koblandı Batır Destanı‟nın, Kazak destancılık geleneği içindeki önemi büyüktür. Bu destanı yalnızca edebi eser olarak değerlendirmek doğru olmadığı gibi onu bir yaşam biçimi olarak görmek gerekmektedir. Bu çalışmada ise Kazak destanı olan Koblandı Batır Destanı‟nda bulunan tarihi ve mitolojik ögelerin incelenmesi amaçlanmıştır. Bilinçli bir okur tarafından sezilebilecek tarihi ve mitolojik ögeler, çalışmanın konusu halini almıştır. Çalışmada öncelikle Kazak tarihi ve destancılık geleneği ele alınarak konuya giriş yapılmıştır. Destanın derlenmesine ve destan söyleyicilerinin hayatlarına kısaca değinilmesinin ardından destanın genel özellikleri anlatılmıştır. Dil, üslup ve şekil açısından incelenen destanın özeti verildikten sonra destanda bulunan tarihi ve mitolojik ögeler ele alınmıştır.