Osmanlı-İngiliz Savaşı (1807-1809) ve Kal'a-i Sultaniye Antlaşması

Abstract

Osmanlı diplomasi tarihi açısından büyük önem arz eden Đngiltere Devleti diğer Avrupalı Devletlere göre Osmanlı Devleti ile ilişkileri daha geç kurmuştur. 1535 yılında diplomatik ilişkilere giren iki devlet tarihsel süreç içinde ilişkilerini geliştirmiştir. Tarihsel süreç içinde Osmanlı Devleti üzerinde etkin olan Đngiltere ekonomik çıkarlarını düşünmüştür. 19. yüzyılda ise Fransa’nın Mısır’ı işgal etmesi hem Osmanlı tarihi açısından hem de Osmanlı Đngiliz ilişkileri açısından kırılma noktası olmuştur. Đngiltere’nin Mısır’ı Fransızlardan kurtarmasıyla Osmanlı topraklarında emellerini devam ettirmesi, Osmanlı Devleti’nin Fransa ile olan ilişkilerini gözden geçirmesine ve bu ilişkilerin yeniden tesisine imkan sağlamıştır. Bu durum ise Đngiltere ile Osmanlı Devleti’nin arasının açılmasına sebep olmuştur. Osmanlı Devleti’nin 1806’da Ruslara savaş ilan etmesi ve Fransa ile ittifak kurma aşamasına gelmesi Đngilizlerin Osmanlı Devleti’ne savaş ilan etmesine yol açmıştır. Lakin Đstanbul önlerine kadar gelen Đngilizler geri püskürtülmüştür. Bu durumun ardından Mısır’a yönelen Đngilizler müttefikleri Rusların Fransa ile ittifak kurması karşısında Osmanlı Devleti’ne barış teklif etmiştir. 5 Ocak 1809’da Osmanlı Devleti ile Đngiltere arasında Kal’a-i Sultaniye Antlaşması imzalanmıştır. Bu çalışmada Osmanlı-Đngiliz Savaşı (1807-1809) ve Kal’a-i Sultaniye Antlaşması Osmanlı arşiv belgeleri ve ana kaynaklar ışığında ortaya konulmaya çalışılmıştır.