Bakır cürufunun aventurin sırlarında kullanım olanaklarının araştırılması

Abstract

Seramik bünye ve sırlarda kullanılan pigmentler, yüksek maliyetli teknolojik işlemlerden geçirilerek hazırlanmakta ve genellikle ithal edilme yoluna gidilmektedir. Bu durum maliyet artışını beraberinde getirmektedir. Bu nedenle son yıllarda endüstriyel atıkların (metalurjik cüruflar, kırmızı çamur ve silikatça zengin toz ve küller gibi) ticari pigmentlere alternatif olarak kullanımına yönelik çalışmalar artmıştır. Bu atıkların çoğu yüksek oranda SiO2, Al2O3, Fe2O3, CaO, MgO, PbO, TiO2, K2O, Na2O, CuO ve ZnO içerir ve seramik sırlarında veya bünyelerinde kullanılması mümkün görünmektedir. Bu çalışmada bakır cürufunun artistik seramik sırlarından olan aventurin sır reçetelerinde hammadde olarak kullanılabilirliği araştırılmıştır. Bakır cürufu Eti Küre Bakır Maden İşletmesinden temin edilmiştir. İlk aşamada, bakır cürufunun kimyasal analizi XRF ile gerçekleştirilmiştir. Bakır cürufunun mevcut sırların renklendirilmesinde ve farklı hammaddeler ile ikili ve üçlü sistemlerde sır reçetelerinde %10- 90 arasında değişen oranlarda kullanılmıştır. Yapılan çalışmada bakır cürufu ilaveli farklı sır kompozisyonlarının pişirim ortamındaki aventurin yüzey oluşumları incelenmiştir. Çalışmalar sonucunda etkileyici aventurin sırlar elde edilmiştir. Sonuç olarak reçetelerin, renk, parlaklık ve matlık değerleri incelenmiş bakır cürufunun aventurin sır uygulamalarında demir oksit yerine aventurin sır reçetelerinde hammadde olarak kullanılabilirliği belirlenmiştir. Daha sonra, yüzey özellikleri açısından başarılı bulunan sırlar seramik duvar panolarına uygulanmıştır.