Çevre ile ilgili sosyobilimsel konularda 7. sınıf öğrencilerinin informal muhakemelerinin incelenmesi

Abstract

Bu çalışmanın amacı sosyobilimsel konularda 7. Sınıf öğrencilerinin informal muhakemelerinin neler olduğunun tespit edilmesidir. Bu amaçla araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden bütüncül çoklu durum deseni kullanılmıştır. Araştırmaya 2015-2016 eğitim öğretim yılında Kırıkkale’nin Delice ilçesindeki bir devlet okulundan 19 öğrenci gönüllü olarak katılmıştır. Öğrencilerin informal muhakemelerinin tespit edilmesi için araştırmacı tarafından hazırlanan “Küresel Isınma”, “Bilinçli Tüketim” ve “Göç” konularıyla ilgili üç senaryo kullanılmıştır. Araştırma sekiz hafta sürmüştür ve araştırmacı katılımcı gözlemci konumundadır. Araştırma sonucunda öğrencilerin ekonomik, ekolojik, sosyal ve politik odaklı informal muhakemelerinin olduğu görülmüştür. Öğrenciler sosyobilimsel programın başından sonuna doğru sosyobilimsel konulara daha fazla çoklu ve farklı bakış açıları ile yaklaşmışlardır. Yazılı dokümanlarda (ön-son senaryo) informal muhakeme süreci ile ilgili ayrıntıya ulaşılamazken yazılı dokümanlar ile birlikte ses kayıtlarının incelendiği durumlarda karar verme durumu ile ilgili ayrıntıya ulaşılabilmiştir. Öğrenciler küçük grup tartışmaları süresince argümanlarını geliştirmişlerdir. Argümanlarını geliştirmede; aile, medya, araştırma, gazete, dergi etkili olmuştur. Öğrencilerin sosyobilimsel konular ile ilgili bilgileri fen bilimleri ve sosyal bilgiler derslerinden, medyadan, ailelerinden, arkadaşlarından, genel ağdan öğrendikleri görülmüştür. Aynı zamanda bu kaynakların görüş değiştirmede de rol oynadığı anlaşılmıştır. Grup tartışmaları sosyobilimsel konularda özgürce konuşmayı geliştirmiştir. Sürecin başında çok az konuşan öğrenciler ise gittikçe daha fazla görüş belirtmişlerdir. Öğrencilere, sosyobilimsel konularla ilgili informal muhakeme yapma fırsatı tanınmalıdır.