Ulusal kültürün paternalist liderlik algısı üzerindeki etkisi: libya örneği

Abstract

Yönetim yazınında son zamanlarda incelenen konulara bakıldığında, bireyleri belirlenmiş amaç ve hedefler doğrultusunda harekete geçirme yeteneği olarak ifade edilen liderlik kavramı ile bu becerilerin tür ve kaynağını belirleyen liderlik stillerinin çalışmaların odağı haline geldiği görülmektedir. Bu bağlamda liderlik kavramı çerçevesinde en çok dikkate alınan ve incelenen konuların örgütlerde baskın liderlik tarzı ve algıları, liderlerin çalışanlarla etkileşimi, örgütlere yapısal ve işlevsel katkıları, güç kaynakları ve güç kullanımına ilişkin kararlar olduğunu söylemek mümkündür. Son zamanlarda ise kültür kavramının birçok örgütsel davranış konusu ile ilişkisi ele alınmaktadır. Çünkü kültür paylaşılan, öğrenilen ve değişebilen bir kavram olarak insan davranışları üzerinde etkilidir. Ayrıca değişimi yöneten ve insanları hedefe yönlendiren liderlik kavramı ile ilişkisinin olduğuda ifade edilebilir. Fakat alan yazında, kültür ile liderlik ilişkisi üzerinde fazla durulmayan kavramlar olarak görülmektedir. Öyle ki, alan yazında, liderlik ve kültür arasındaki ilişkilerin araştırılması çok yakın zamanda başlandığı söylenebilir. Bu bağlamda güncel liderlik türlerinden bir tanesi olan paternalist liderlik ve ulusal kültür arasındaki ilişkiye odaklanan bu çalışmanın amacı, ulusal kültürel boyutlar ile çalışanların paternalist liderlik algısı arasındaki ilişkiyi teorik ve ampirik olarak değerlendirmektir. Çalışmanın evrenini, Libya bankacılık sektörü çalışanları oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemini ise verilerine eksiksiz ulaşılan 200 banka çalışanı oluşturmaktadır. Elde edilen verilerin toplanmasında, basit tesadüfi örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen verilerin incelenmesi için keşfedici faktör, korelasyon ve regresyon analizlerinden faydalanılmıştır. Regresyon analizleri sonucunda; ulusal kültür boyutlarının, paternalist liderlik algısı ve alt boyutları üzerinde kısmi etkisinin olduğu tespit edilmiştir.