İzmir Kızılçullu ve Ankara Hasanoğlan Köy Enstitülerinde yapılan müzik ve halk oyunları çalışmaları üzerine bir analiz

Abstract

Köy Enstitüleri, eğitimi yalnızca bir bilgi aktarım süreci olarak değil, aynı zamanda üretimle iç içe geçen bir süreç olarak görmüş ve bu anlayışla köy çocuklarını, Atatürk devrimlerine bağlı, çağdaş bir toplum inşa etme amacıyla yetiştirmeyi benimsemiştir. Bu enstitüler, yalnızca öğretmen yetiştirmekle sınırlı kalmayıp aynı zamanda bulundukları çevrenin sosyo-ekonomik yapısını inceleyen, kalkınmasına katkıda bulunan ve bölgenin gelişimini destekleyen merkezler olarak işlev görmüştür. Kırsal alanlarda toplumsal, ekonomik ve kültürel kalkınmayı teşvik eden bu okullar, aynı zamanda bu gelişim sürecinde ihtiyaç duyulan nitelikli insan gücünü de yetiştirerek yerel kalkınmaya öncülük etmiştir. Bu araştırmada, köy enstitülerinin kuruluşuna öncülük eden kişiler, enstitülerin amaçları, seçilen bölgelerin hangi kriterlere göre belirlendiği, enstitülerde verilen müzik eğitiminin içeriği, müzik eğitim programları ve halk oyunları eğitimi ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır. Araştırmada Köy Enstitülerinde enstrüman seçimi ve öğretimi, müzik derslerinde öğretilen marşlar, türküler, öğrencilerin beste ve derleme çalışmaları gibi müzik eğitimi unsurları kapsamlı olarak incelenmiştir. Ayrıca, halk oyunları eğitiminde öğretilen yöre oyunları ve bu oyunlara eşlik eden müzikler de tespit edilmiştir. Çalışmanın sonunda, enstitülerin zaman içinde geçirdiği değişim süreci, karşılaştıkları eleştiriler ve nihayetinde kapanma sebepleri açıklanmıştır. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modeline dayanarak yapılmış ve 21 enstitüyü kapsayan kaynaklarla desteklenmiştir. Özellikle 1945’te Bedri Akalın’ın yayımladığı Köy Enstitülerinde Müzik Eğitimi Kılavuzu gibi birincil kaynaklar ile akademik çalışmalar, yasalar, anılar ve çeşitli dokümanlar analiz edilerek enstitülerin sanatsal katkıları içerik analizine tabi tutulmuştur. Elde edilen veriler tematik olarak sınıflandırılıp değerlendirilmiştir.