İstanbul Beyazıt Yazma Eser Kütüphanesi Pazvantoğlu Koleksiyonu'nda korunan altmış adet yazma eserin tezyini açıdan incelenmesi ve sanatsal üretimler

Abstract

Türkler, İslamiyet’in kabulü ile birlikte Asya’dan getirdikleri sanatları kutsal kitapların süslemesinde kullanmışlardır. Kültür tarihimiz açısından önemli bir yere sahip olan yazma eserler, içermiş oldukları dinî, ilmî, edebî vb. konularla geçmişten günümüze ışık tutmaktadır. Yazıldıkları dönemlere ışık tutan bu eserler kütüphanelerde, müze ve özel koleksiyonlarda koruma altına alınmıştır. Bu araştırmada İstanbul Beyazıt Yazma Eser Kütüphanesi Pazvantoğlu Koleksiyonu’nda korunan 2900 adet eser incelenmiş içlerinden süslemeli olanlar belirlenmiştir. Bu el yazması eserlerden altmış tanesi tez konusu olarak seçilmiştir. “İstanbul Beyazıt Yazma Eser Kütüphanesi Pazvantoğlu Koleksiyonu’nda Korunan Altmış Adet Yazma Eserin Tezyini Açıdan İncelenmesi ve Sanatsal Üretimler” başlıklı tez çalışması yazma eserlerin cilt ve tezhip tezyinatları incelenerek, belirlenen eserler hakkında detaylı bir çalışma yapılması açısından önem arz etmektedir. Korunan yazma eserler yerinde taranarak görselleri dijital ortamda yapılan arşiv taramasından elde edilmiş ve ayrıca eserler bulundukları kütüphanede yerinde incelemeye tabi tutulmuştur. Daha önce hiçbir çalışmaya konu edilmeyen, altmış adet eser belirlenerek dönem özellikleri, motif, desen, cilt ve tezhip özellikleri açısından ele alınmıştır. İstinsah tarihi belli olmayan yazma eserlerin işçilik, motif, kompozisyon, üslup özelliklerine bakılarak tezhiplerinin hangi döneme ait olduğu belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmada incelenen yazma eserlerin cilt ve tezhiplerinin detaylı çizimlerle yazılı olarak kayıt altına alınması, Türk sanatı ile ilgili çalışma yapan araştırmacılara kaynak oluşturması ve gelecek nesillere aktarılması bakımından önem arz etmektedir.