Küresel iklim değişikliğine bağlı olarak kastamonu il genelinde iklim tiplerinde meydana gelebilecek değişiklikler ve tarım alanlarına olası etkileri

Abstract

Küresel iklim değişikliği, dünya genelinde bütün canlıları ve ekosistemleri etkileyecek, geri döndürülemez bir sorun olarak tanımlanmaktadır. Sürecin etkilerini en aza indirebilmek ve sürece hazırlıklı olabilmek amacıyla, gelecek yıllarda iklimsel parametreler ve iklim tiplerindeki değişimin belirlenmesi büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada da Kastamonu ili genelinde bazı iklimsel parametreler ve bunlara bağlı olarak önümüzdeki yıllarda oluşabilecek muhtemel iklim değişimlerinin farklı modeller kullanılarak belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla iki farklı senaryo kapsamında günümüz, 2040, 2060, 2080 ve 2100 yıllarındaki yağış ve sıcaklık ile bunlardaki değişimlere bağlı olarak De Martonne, Emberger ve Erinç İklim sınıflarına göre iklim değişimi belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışma sonucunda önümüzdeki süreçte Kastamonu il genelinde sıcaklık ortalamasının artacağı, yağış miktarının azalacağı ve buna bağlı olarak iklim tiplerinin karasal iklim tipine doğru kayacağı tahmin edilmektedir. Çalışma sonuçlarına göre Kastamonu’da 2100 yılında yıllık ortalama yağış miktarının oldukça düşeceği, ilin yaklaşık %12,21’inde 500 mm’nin altında ve sadece %0,01’inde de 900 mm’nin üzerinde olabileceği tahmin edilmektedir. Yıllık ortalama sıcaklıkta ise önemli bir artış olacağı günümüzde ortalama sıcaklık 3-13 °C arasında iken 2100 il genelinin %99’dan fazlasında yıllık ortalama sıcaklığın 10 °C’nin üzerinde olabileceği belirlenmiştir. Bu durum iklim tiplerinde de önemli ölçüde değişikliklere yol açacak, iklim tipleri kurak iklim tiplerine doğru kayacak, örneğin Emberger iklim sınıflandırmasına göre günümüzde il genelinin yarısından fazlasında hüküm süren nemli iklim tipinin etkili olduğu alanların giderek azalacağı 2100 yılında nemli iklim tipinin tamamen ortadan kalkabileceği ve kurak iklim tipinin hüküm sürdüğü alanların oluşacağı tahmin edilmektedir.