Büyükşehir belediyelerinin mali yapısı üzerine bir analiz: Aydın büyükşehir belediyesi örneği

Abstract

Belediye örgütlenmesi kentin ve yurttaşların ihtiyaçlarının giderilmesi açısından oldukça önemli bir organizasyondur. Nitekim merkezin yerele ulaşamadığı noktalarda belediyeler faaliyetlerini doğrudan yerel yönetimlerce gerçekleştirirler. Başka bir ifadeyle belediyeler, kentin ve yurttaşların ihtiyaçlarını giderebilmek için faaliyet göstermektedirler. Belediyeler modern yönetim sistemine ait unsurlar olsalar da kökleri geçmişe dayanmaktadır. Ayrıca belediyeler, demokrasinin gelişimi açısından da büyük rol oynamaktadırlar. İnsan yaşamı içerisinde bu denli önemli bir noktada bulunan belediyelerin mali yapılanmaları da aynı şekilde önem taşımaktadır. Nitekim belediyeler, elde ettiği gelirler ve yaptıkları giderler ile var olmaktadırlar. Bu anlamda faaliyetlerini yürütmek için gelir sağlamak durumdadırlar. Aynı şekilde faaliyetlerin gerçekleştirilebilmesi ve ihtiyaçların giderilmesi adına yapılması zorunlu olan harcamalar için de ödeme bütçesi oluştururlar. Bu bağlamda, belediyeler, mali yapılanmalarını düzenli olarak yıldan yıla düzenledikleri faaliyet raporları ile kamuya duyurma yoluna giderler. Belediye örgütünün kamuyu düzenli aralıklarla ve ayrıntılı bir şekilde bilgilendirmesi yeni kamu yönetimi anlayışının önemli bir ilkesini ifade eden şeffaflık ilkesine bağlı kaldığını da göstermektedir. Bu bağlamda çalışmada büyükşehir organizasyonu olarak kamunun ihtiyaçlarını karşılamak adına hizmet yürüten Aydın Büyükşehir Belediyesi’nin mali yapısı incelenmiştir. Materyal olarak belediyenin web sitesinde kamuya sunduğu faaliyet raporları analiz edilmiştir. 2019- 2022 yılları arasındaki gelir ve gider bütçelerindeki değişimler, harcama ve gelir kalemlerinin yıllara göre artış ve azalışları analiz edilerek gözlemlenmiştir. Sonuç itibarıyla, Aydın Büyükşehir Belediyesi’nin gelir ve giderlerinin yıl içerisinde giderek artmasına karşın genel anlamda pozitif bir finansal tablonun ortaya çıktığı ve bütçe tahminlerinden de büyük sapmalar olmadığı görülmüştür.