Yeni dini hareketlerin iddialarının kelâmî açıdan değerlendirilmesi -Osho örneği -
Loading...
Files
Date
Authors
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Kastamonu Üniversitesi
DOI
Abstract
Osho'nun düşünce sisteminde modern bireyin Tanrı ile kurduğu ilişki, geleneksel teolojik kodların ötesine taşınarak aşkın olan içkin bir bilinç durumuna, vahiy bireysel sezgiye, nübüvvet tarihsel anlatıya, âhiret ise bu âlemde yaşanan bir bilinç hâline indirgenmiştir. Tanrı'yı tanrısallıkla ikâme eden, kutsalı aşk, meditasyon ve bireysel farkındalık zemininde kurgulayan spiritüalist bir yaklaşım sunulmaktadır. Bu çalışma, Osho'nun söz konusu iddialarını İslâm kelâmı çerçevesinde analitik bir değerlendirmeye tâbi tutmakta, İslâm'ın temel ilkeleri karşısında bu türden günümüz dinî söylemlerinin geçerliliğini sorgulamaktadır. Osho'nun "Zorba-Buda" modeli, modern insanın bedenî yönü ile ruhsal yönü arasında bir sentez kurma çabasının ifadesidir. Bu modelin sunduğu insan tasavvuru, bireyin aşkınlığı kendi iç deneyimine indirgemesi riskini taşımaktadır. Buna karşılık İslâm kelâmı, insanı psikolojik ve fiziksel bir varlık olmanın ötesinde akıl, irâde ve vahiy ile şekillenen bir bütünlük içinde tanımlamaktadır. Osho'nun bütünleştirici gibi görünen bu yaklaşımı ilâhî yönelişi bireysel deneyimin dar sınırlarına hapsetmektedir. Kelâm ilmi, tarih boyunca inanç esaslarını konu edinmekle kalmamış, Tanrı'nın ulûhiyetini koruyan tenzîh anlayışını, peygamberlik kurumunun epistemolojik temellerini ve âhiret inancının birey ve toplum üzerindeki dönüştürücü etkisini de savunagelmiştir. Osho'nun, İslâm'ın ilâhiyyât, nübüvvât ve sem`iyyât gibi temel esaslarını, bireysel sezgi ve farkındalık temelinde içkinliğe dayanan bir yaklaşımla ele alması, İslâm'ın temel inanç esasları ile doğrudan çelişki barındırmaktadır. Bu tez, Osho'nun söylemini sistematik biçimde inceleyerek, modern mânevî yönelimlerin İslâm'ın temel ilkeleriyle bağdaşmayan yönlerini ortaya koymaktadır. Osho örneği üzerinden yapılan bu değerlendirme, kelâm ilminin çağdaş meydan okumalar karşısında yeniden konumlandırılması gerektiğine işaret eden teorik bir çerçeve ortaya koymaktadır.
Description
Keywords
Citation
Collections
Endorsement
Review
Supplemented By
Referenced By
Rights and licensing
info:eu-repo/semantics/openAccess
Google Scholar
Scholar'da Ara ↗ Bu yayında DOI yok — Altmetric/Dimensions/PlumX/BIP! rozetleri DOI gerektirir.
