Ekoturizm kapsamında milli park ve tabiat parklarının ziyaretçi yönetim planlarının incelenmesi ve bir model çalışması: Batı Karadeniz örneği
Loading...
Files
Date
Authors
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Kastamonu Üniversitesi
DOI
Abstract
Bu araştırma, Türkiye'nin Batı Karadeniz Bölümü'nde yer alan milli park ve tabiat parklarındaki (Gölcük, Yedigöller, Ilgaz Dağı, Abant Gölü ve Küre Dağları) ziyaretçi yönetimi olgusunu; ziyaretçi profili, motivasyonları, ulaşım tercihleri, çevresel algılar ve memnuniyet düzeyleri ekseninde bütüncül bir çerçevede incelemeyi amaçlamaktadır. Karma araştırma deseniyle kurgulanan çalışmada; nicel veriler frekans, faktör, korelasyon ve regresyon analizlerine tabi tutulurken, TripAdvisor üzerinden elde edilen nitel veriler tematik analiz ve kod matrisi yöntemleriyle çözümlenmiştir. Araştırma bulguları; ziyaretçi profilinin ağırlıklı olarak büyük metropollerden gelen, yüksek eğitimli, dijital kaynakları etkin kullanan ve sosyal etkileşim odaklı (aile/arkadaş grubu) bireylerden oluştuğunu ortaya koymaktadır. Mekânsal dağılım analizleri, ziyaretçi yoğunluğunun alanlar arasında heterojen bir yapı sergilediğini; özellikle Gölcük Tabiat Parkı gibi odak noktalarında "aşırı kullanım" baskısı yaşanırken, Küre Dağları Milli Parkı gibi alanların görece düşük yoğunlukta kaldığını kanıtlamaktadır. Ulaşım tercihlerinde özel araç kullanımının mutlak hakimiyeti (%71,2), alan yönetimi üzerinde otopark ve trafik baskısı yaratan temel bir risk faktörü olarak tanımlanmıştır. Çevresel algı ve memnuniyet faktörlerinin incelenmesi sonucunda, ziyaretçi tatmininin temel belirleyicisinin demografik değişkenlerden ziyade "Temel Altyapı ve Ziyaretçi Konforu" (hijyen, dinlenme alanları, yönlendirme) olduğu saptanmıştır. Regresyon analizleri, yönetimsel denetim ve kısıtlayıcı müdahalelerin ziyaretçi memnuniyeti üzerinde negatif bir etki yaratabildiğini, buna karşın esnek ve deneyim odaklı modellerin sadakat düzeyini artırdığını göstermektedir. Tez kapsamında geliştirilen "Entegre Ziyaretçi Yönetim Planı" önerileri; dijital rezervasyon sistemleri, zamansal zonlama, sürdürülebilir ulaşım modelleri ve yerel halkın sürece dahil edildiği sosyal sürdürülebilirlik mekanizmalarını içermektedir. Çalışma, korunan alan yönetiminde "kontrol odaklı" yaklaşımlardan, ekolojik koruma ile ziyaretçi deneyimini veriye dayalı ve adaptif stratejilerle dengeleyen "etki yönetimi" modellerine geçilmesinin zorunluluğunu vurgulamaktadır.
Description
Citation
ŞENER, Y. (2026). Ekoturizm kapsamında milli park ve tabiat parklarının ziyaretçi yönetim planlarının incelenmesi ve bir model çalışması: Batı Karadeniz örneği (Tez No. 1016532) [Doktora tezi, KASTAMONU ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi.
Collections
Endorsement
Review
Supplemented By
Referenced By
Google Scholar
Scholar'da Ara ↗ Bu yayında DOI yok — Altmetric/Dimensions/PlumX/BIP! rozetleri DOI gerektirir.
