<link rel="stylesheet" href="styles.f3b1fba60ec7970c.css">

Felsefi ve bilimsel öncüleri ve artçıları bağlamında Kant'ın Arı Usun eleştirisi

Loading...
Thumbnail Image

Date

Journal Title

Journal ISSN

Volume Title

Publisher

Kastamonu Üniversitesi

DOI

Abstract

Bu çalışma, Immanuel Kant'ın Arı Usun Eleştirisi (1781) eseri odağa alınıp incelenirken onu önceleyen ve etkileyen; ondan etkilenen, sürdüren veya eleştiren düşünürler tartışılarak geliştirilmiştir. Çalışmada Arı Usun Eleştirisi'nin metafizik üzerine epistemolojik bir inceleme olduğu; Heidegger'in Kant'ın kurgul (teorik) felsefesini çarpıtarak kendi felsefesi için araçsallaştırmak istediği; Heidegger'in de kendisini dahil ettiği ontolojik metafiziğin aynı zamanda teolojik bir karaktere sahip olduğu; çalışmada "muamma" olarak tanımlanan kendinde-şey kavramının eserin en belirsiz, tanımsız ve zayıf yanı olduğu, bunun Kant sonrası düşünürlerin kavramı belirli ve tanımlı kılmak için harcadıkları ve başka belirsizliklere yol açan büyük çaba ile tasdik edildiği, öte yandan kavramın onun felsefesinde son derece işlevsel ve hayati bir rol oynadığını da teslim etmek gerektiği, kavramın özne ve nesne arasında yol açtığı verimli yarılmanın Kant'ın bütün kurgul (teorik) felsefesini ve yeni metafiziğe gidecek yolu aydınlatmaya çalıştığı; eski metafizik gelenekten ayrılıp yeni bir metafiziğe giden yolu açma çabasında öykünülebileceğini ileri sürdüğü matematik yöntemin dayandığı ileri sürülen sentetik a priori yargıların olanaklı olduğunun gösterilmesi halinde, metafiziğin de matematik gibi sağın bir bilim olma yolunda önünün açılacağını öne süren Kant'ın, metafiziğin bu yargılara nasıl öykünebileceğinin doyurucu bir yanıtını veremediği; sentetik a priori yargıların olanaklılığının gerekçelendirilmesine hizmet eden (geometride) uzay - (aritmetikte) zaman arı sezgileri kavrayışının söz konusu kurgul (teorik) felsefenin epistemolojisini temellendirmesi bakımından son derece yenilikçi ve açıklayıcı olmasına karşılık, yine öznede kurulmakla birlikte Kant'ın söylediğinin tersine uzay-zaman sezgilerinin uzamı ve devinimi değil, uzam ve devinimin uzay ve zaman sezgilerini mümkün kıldıkları savunulmaktadır.

Description

Citation

SALİHOĞLU, K. (2026). Felsefi ve bilimsel öncüleri ve artçıları bağlamında Kant'ın Arı Usun eleştirisi (Tez No. 1018787) [Yüksek lisans tezi, KASTAMONU ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi.

Collections

Endorsement

Review

Supplemented By

Referenced By

Google Scholar
Scholar'da Ara ↗
Bu yayında DOI yok — Altmetric/Dimensions/PlumX/BIP! rozetleri DOI gerektirir.