Seramikle seyahatname
Loading...
Files
Date
Authors
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Kastamonu Üniversitesi
DOI
Abstract
Seyahatname, seyahatler sırasında edinilen gözlem, deneyim ve izlenimlerin belgesel nitelikte aktarıldığı edebî bir yazın türüdür. Tarih boyunca seyahatler, bireylerin bilgi ve görgülerini artıran, farklı kültürleri tanımalarını sağlayan ve düşünce ufuklarını genişleten önemli bir öğrenme ve etkileşim aracı olmuştur. Bu yönüyle seyahatnameler, yalnızca gezginlerin kişisel deneyimlerini aktaran metinler olmanın ötesinde, seyahat etme olanağı bulunmayan bireylerin farklı coğrafyalar, toplumlar ve kültürler hakkında bilgi edinmelerine katkı sağlayan önemli kaynaklar olarak kabul edilmektedir. Aynı zamanda seyahatler, sanatçılar için de güçlü bir gözlem ve esin kaynağı olmuş; farklı kültürler, mekânlar ve yaşantılar sanat üretim süreçlerini besleyerek yeni anlatım biçimlerinin ortaya çıkmasına katkıda bulunmuştur. Bu kapsamda araştırmanın kuramsal bölümünde, seyahat olgusunun resim, müzik, mimari, fotoğraf, koku sanatı, edebiyat ve seramik sanatı bağlamındaki yansımaları incelenmiş; sanatçıların seyahat deneyimlerini eserlerine aktardıkları, ancak bu üretimlerin doğrudan seyahatname niteliği taşımadığı belirlenmiştir. Bu araştırmanın amacı, seyahatname türünün ifade olanaklarını seramik sanatı aracılığıyla yeniden yorumlayarak özgün bir sanatsal seyahatname ortaya koymaktır. Araştırma, geleneksel olarak yazılı anlatı biçiminde ortaya çıkan seyahatname türünü seramik sanatı bağlamında yeniden yorumlaması ve seyahatname ile seramik sanatı arasında özgün bir ilişki kurması bakımından önem taşımaktadır. Ayrıca kişisel bellek, seyahat deneyimi ve sanatsal üretim süreçlerini ortak bir kurgu içerisinde bir araya getirerek seramik sanatının anlatı olanaklarına farklı bir bakış açısı sunmaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması modeli benimsenmiştir. Çalışmanın kapsamı, 2018–2024 yılları arasında Afrika, Asya, Avustralya, Avrupa, Güney Amerika ve Kuzey Amerika kıtalarında yer alan 13 ülkedeki Bangkok, Berlin, Boston, Dakar, Entebbe, Johannesburg, Malé, Melbourne, Moskova, Nürnberg, Paris, Port Louis, Roma, São Paulo ve Venedik olmak üzere toplam 15 kent ile sınırlandırılmıştır. Araştırmacı, seyahatleri sırasında edindiği gözlem ve deneyimleri notlar, çizimler ve fotoğraflarla belgeleyerek; seyahatin doğal akışı içinde rastlantısal olarak karşılaştığı ve kendisi için anlam taşıyan anı nesnelerini kişisel arşivinin bir parçası hâline getirmiştir. Ülkeye dönüşün ardından bu kişisel arşiv, seramik üretim sürecinin temel veri kaynağı olarak değerlendirilmiş ve her biri farklı bir kentten beslenen on beş özgün eser tasarlanmıştır. Popüler kültürde yerleşmiş kent imgelerini belgelemeyi amaçlayan üretimlerden farklı olarak bu eserler, araştırmacının kişisel deneyimlerini, belleğini ve öznel yorumlarını yansıtan estetik nitelikli seramik enstalasyonlardan oluşmaktadır. Her bir seyahat, sanatsal seyahatnamenin bir parçasını oluşturan özgün bir seramik eserin çıkış noktasını oluşturmuştur. Eserler, seramik öğeler ve anı nesnelerinin yerleştirildiği ahşap kutular ile araştırmacının seyahat not defterinden bir sayfayı simgeleyen, tipografik ve illüstratif ögeler içeren ince dikdörtgen ahşap plakalardan meydana gelmektedir. Böylece birbirini tamamlayan bu eserler bütünü, sanatsal seyahatnameyi oluşturmaktadır. Araştırma sonucunda, "Seramikle Seyahatname" olarak adlandırılan özgün bir sanatsal yaklaşım ortaya konmuştur. Bu yaklaşımda seyahat deneyimi, kişisel bellek, notlar, fotoğraflar ve anı nesneleri seramik üretim sürecinin temel bileşenleri olarak değerlendirilmiş; seramik malzemenin anlatısal ve kavramsal ifade olanakları görünür hâle getirilmiştir. Böylece seyahatname, yalnızca okunan bir yazın türü olmaktan çıkarılarak görülebilen, mekânda deneyimlenebilen ve seramik sanatı aracılığıyla yeniden üretilen disiplinlerarası bir sanatsal anlatı biçimi olarak kurgulanmıştır. Bu yönüyle araştırmanın, seyahatname literatürüne yeni bir bakış açısı kazandırması, seramik sanatının anlatı potansiyeline ilişkin özgün bir model önermesi ve sanat alanındaki uygulamalı araştırmalara kuramsal ve yöntemsel katkı sunması hedeflenmektedir.
Description
Keywords
Citation
ÇAKIR UYSAL, S. (2026). Seramikle seyahatname (Tez No. 1036888) [Sanatta yeterlik tezi, KASTAMONU ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi.
Collections
Endorsement
Review
Supplemented By
Referenced By
Google Scholar
Scholar'da Ara ↗ Bu yayında DOI yok — Altmetric/Dimensions/PlumX/BIP! rozetleri DOI gerektirir.
