5. sınıf fen bilimleri dersi insan ve çevre ünitesinin öğretiminde STEM destekli etkinliklerin öğrencilerin çevre bilincine etkisinin incelenmesi

Abstract

Bu çalışmada beşinci sınıf öğrencilerine STEM destekli çevre etkinliklerinin çevre bilinci kazandırmadaki etkililiği ve STEM destekli etkinliklerin uygulanma sürecine ilişkin öğrenci görüşleri araştırılmıştır. Araştırma 2018-2019 eğitim-öğretim yılı ikinci döneminde Batı Karadeniz bölgesinde yer alan bir devlet okulunun beşinci sınıfında öğrenim göre otuz öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma nitel araştırma yöntemlerinden açıklayıcı durum çalışması deseninde yürütülmüştür. Öğrencilere uygulama süreci öncesi ve sonrası uygulanan yarı yapılandırılmış görüşme formu, etkinlik sonu raporları çalışmanın veri toplama araçlarını oluşturmaktadır. Öğrencilerin grup arkadaşları ile yaptıkları çalışmalardaki etkinlik ürünlerinin değerlendirilmesi için STEM etkinliği ürün değerlendirme rubriği kullanılmıştır. Görüşmelerden elde edilen veriler içerik analizi ile çözümlenmiş ve bu doğrultuda kod ve kategoriler oluşturulmuştur. Araştırma sonucunda öğrencilerin uygulama öncesi ve sonrası görüşleri incelendiğinde, STEM destekli çevre etkinlikleri uygulanmasının çevre bilincine olumlu etkilerinin olduğu tespit edilmiştir. Uygulama öncesi katılımcıların çevreye ilişkin bilgi eksiklikleri, çevresel sorunları tanımlamada yetersiz oldukları, çevre dostu birey özelliklerini tanımlayamadıkları tespit edilmiştir. Uygulama sonrasında ise STEM destekli çevre etkinliklerinin öğrencilerin çevreyi tanımlamada doğru bilgiler edinmede, çevreyi oluşturan bileşenleri canlı ve cansız arasındaki etkileşimleri tanımlayabilmede, çevre sorunlarını tanımlayabilmede, çevreyi korumada, çevreyi sevme şeklinde özellikle davranışsal boyutta olumlu yönde değişiklikler meydana getirdiği gözlemlenmiştir. Uygulama sürecine ilişkin öğrenci görüşleri incelendiğinde ise öğrencilerin etkinlikleri beğendikleri ve sürecin devamını talep ettikleri saptanmıştır. Tüm bu STEM destekli çevre etkinliklerinin çevre bilinci kazandırmada olumlu etkisi olduğu sonucuna varılarak araştırmacılara ve program yapıcılara önerilerde bulunulmuştur.