Bazı tarım bitkilerinde ağır metal birikiminin trafik yoğunluğuna bağlı değişimi

Abstract

Son yüzyılda dünya nüfusu aşırı artış göstermiş, Dünya nüfusunun sürekli artması çevre sorunları ve tarım alanlarının azalmasına neden olmuştur. Tarım alanlarının azalması insaların kırsal alandan şehirlere göçünü hızlandırmıştır. Şehirlerde artan nüfus yüzünden çevre kirliği sorunları baş göstermiştir. Bu kirliliklerin en başında insan sağlığını olumsuz yönde etkileyen hava kirliliği ön plana çıkmaktadır. Hava kirliliği kaynaklı kirleticiler yüzünden yıl içerisinde birçok insan hayatını kaybetmektedir. İnsanların enerji ihtiyacı karşılayan sanayi tesislerinin bacalarından çıkan gazlar, taşıtların egzozlarından çıkan gazlar, taşıtların lastiklerinin aşınması sonucu oluşan partiküller v.b. nedenlerden ötürü hava kirlilikleri olmaktadır. Bu gibi nedenlerden dolayı oluşan gazlar ve partiküller bitkilerde ağır metal birikimlerine neden olmaktadır.Ağır metaller doğada yıllarca bozulmadan kalabilmekte, toksit ve kanserojen etkileri bulunmaktadır. Bu nedenden dolayı ağır metal kirliliği ve birikiminin izlenmesi gerekmektedir. Ağır metal birikimlerinin izlenmesi ve birikimlerinin tespit edilebilmesi için bitkiler kullanılmaktadır. Ancak hangi ağır metalin hangi bitkide kullanılmasının gerektiğinin belirlenmesi için yapılması gereken çalışmaların hassasiyetle ve titizlikle yapılması çok önemlidir.Bu çalışmada Ankara’da trafik yoğunluğunun farklı olduğu alanlarda yetiştirilen Cucumis sativus, Solanum lycopersicum ve Capsicum bitkilerinin meyve ve yapraklarında K, Cr, Co, Ni, Pb, Al, Cd, Ba, Ca, Na, Fe, Mn ve Mg elementlerinin trafik yoğunluğuna bağlı olarak konsantrasyonlarının değişimi belirlenmesi amaçlanmıştır. Yapılan çalışma sonucunda Cr, Co, Pb, Al, Ba, Na ve Mn konsantrasyonları trafik yoğunluğuna bağlı olarak artmıştır. K, Ni, Cd, Ca, Fe ve Mg konsantrasyonlarınin ise trafik yoğunluğundan etkilenmedigi, buna karsin çevresel etkiler ile değişiklik gösterdiği belirlenmiştir