Boyabat Orman İşletme Müdürlüğü'nde yanıcı madde ile topoğrafik özelliklere göre yangın tehlikesinin haritalanması ve yangın gözetleme kulelerinin görünürlük analizi

Abstract

Orman yangınları, meydana geldiği yer ve yaktığı yanıcı madde ile onu etkileyen çevresel faktörlere bağlı olarak farklı davranışlar gösterir. Yanıcı maddeler zaman ve mekan itibariyle değişebilir ve kontrol edilebilir özellikte olduklarından, üzerlerinde herhangi bir kontrolün söz konusu olmadığı meteorolojik ve topoğrafik faktörlerden ayrılır. Bu önemli özellik, yanıcı maddeleri, orman yangınları için yapılan planlamalarda ve faaliyetlerde kritik parametre yapmaktadır. Bu çalışmada Sinop Orman Bölge Müdürlüğü Boyabat Orman İşletme Müdürlüğü'nde mevcut amenajman planlarının sayısal hale getirilerek yanıcı madde tipleri haritaları gelişme çağları ve kapalılık özellikleri dikkate alınarak oluşturulmuştur. Topoğrafik yapıyı ortaya koyan eğim ve bakı haritaları tehlike kategorilerine göre üretilmiştir. Yanıcı madde verileri ile topoğrafik veriler birlikte kullanılarak işletme müdürlüğünün yangın tehlike durumu belirlenerek haritalanmıştır. Bunun yanında, yanıcı madde tipleri 20 yıl sonraki olası duruma göre simüle edilerek işletme müdürlüğünün gelecekteki yangın potansiyeli ortaya konulmuştur. Yangın tehlikesine göre işletme müdürlüğü ormanlarının %16’sı yüksek ve çok yüksek tehlike sınıfında yer almıştır. Son olarak, yangın gözetleme kulelerinin görünürlük analizleri yapılmış, mevcut kulelerden gözetleme açısından konumları uygun olmayanlar çıkartılarak yerlerine yeni kuleler önerilmiştir. Mevcut kulelere göre işletme müdürlüğünün görülebilen alanları %73 iken, yeni önerilen kulelerle birlikte görülen alanları oranı %81 olmuştur. Coğrafi bilgi sistemleri kullanılarak yapılan analizlerde üretilen sayısal haritalar, mevcut yangın organizasyonlarına planlama ve karar verme süreçlerinde fayda sağlayacağı gibi, geleceğe yönelik alınacak tedbirlerin uygunluğu ve yerindeliği açısından da altlık oluşturacaktır.