Çevresel örgütsel vatandaşlık davranışında yeşil insan kaynakları yönetimi uygulamalarının rolü

Abstract

Şirketlerin çevresel konulara yönelik artan ilgisi, yeşil yönelim kavramını araştırmacılar ve ilgilenen kişiler için bir odak noktası ve ilgi alanı haline getirmiş ve bu da şirketlerin yeşil yönetim, yeşil pazarlama, yeşil tedarik zinciri ve yeşil insan kaynakları yönetimi gibi birçok yeşil girişim yapmasını sağlamıştır. İnsan kaynakları yönetimi sorumlularının yeşil uygulamaları desteklemede oynadığı hayati rol ışığında, mevcut çalışma, Yeşil İKY uygulamalarının işyerindeki çalışanlar arasında çevresel örgütsel vatandaşlık davranışlarını teşvik etmede oynadığı önemli rolü açıklığa kavuşturmaya ve üretim faaliyetlerinde birçok çevresel sorunla karşılaşan Libya Demir Çelik Şirketi (Libyan Iron and Steel CompanyLISCO) ve Ahlia Çimento Şirketi (Ahlia Cement Company-ACC) ile yürütülen ampirik bir araştırmaya odaklanmıştır. Bilindiği üzere bu firmalarda üretim süreçleri birçok aşamadan geçmekte, bu süreçler karbondioksit, azot oksitler, kükürt dioksit emisyonları, toz partikülleri, atık ve gürültü gibi çevreyi kirleten hava emisyonlarıyla sonuçlanmaktadır. Bu doğrultuda bu çalışma, yeşil insan kaynakları yönetimi uygulamalarının çevresel örgütsel vatandaşlık davranışı üzerindeki etkisini gösteren bir model geliştirmiştir. Çalışmanın verileri bu amaçla hazırlanan bir anket formu aracılığıyla toplanmış ve çalışmanın hipotezlerini test etmek amacıyla regresyon analizi kullanılmıştır. Bulgular, Yeşil İKY uygulamalarının iki boyutunun (yeşil performans yönetimi ve yeşil katılım) çevresel örgütsel vatandaşlık davranışı kalıpları (kendine yönelik, iş arkadaşına yönelik ve örgüte yönelik) üzerinde anlamlı pozitif bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir. Elde edilen bulgulara göre çalışma, araştırmaya katılan şirketlere işyeri içinde ve dışında çalışanlar arasında bir çevre bilinci kültürü yaymaya odaklanmalarını, işlerini yaparken çalışanların yeşil yaklaşımı benimsemelerini teşvik etmelerini ve bu çevre dostu faaliyetlerin uygulanmasının önemini atölye çalışmaları, konferanslar ve posterler aracılığıyla açıklamalarını önermektedir. Buna ilaveten, çalışanların şirket içinde veya dışındayken çevre dostu faaliyetlerde bulunmalarının teşvik edilmesi, şirketlerin sürdürülebilirlikleri açısından kritik öneme sahiptir.