İmam İbn Ebû Zeyd el-Kayrevânî'nin fıkıh usulü ile ilgili görüşleri

Abstract

İbn Ebû Zeyd el-Kayrevânî (ö 386 h), Mâlikî mezhebinin önde gelen ilim insanları arasında bulunmaktadır. el-Kayrevânî yaşadığı dönemin Mâlikî imamı olarak kabul edilmiş ve kendisine küçük Mâlik denilmiştir. Özellikle Kuzey Afrika ve Mağrib başta olmak üzere birçok bölgede Mâlikî mezhebinin usulünün yerleşmesinde kendisinin büyük emeği olmuştur. İmamın çok sayıda eser telif etmesi, derin ilmi ve temiz akidesi ilim insanları arasında ona ayrı bir konum sağlamıştır. Kırktan fazla eser telif etmiş olmasına rağmen fıkıh usulü alanında müstakil bir kitap yazmamıştır. Bu nedenle elimizdeki bu çalışma İbn Ebû Zeyd elKayrevânî’nin usul konusundaki görüşlerini, fıkıh ve akide alanındaki kitapları aracıyla ortaya çıkarmayı amaçlamıştır. İstifade edilmesi amacıyla bu çalışmada gerek Mâlikî mezhebi ilim insanlarıyla ve gerek Hanefi, Şafii ve Hanbeli gibi diğer mezheplerin ilim insanlarıyla ittifak ve ihtilaf ettikleri noktalar ele alınıp incelenmiştir. Böylece, önde gelen ilim insanları arasında yer alması nedeniyle İbn Ebû Zeyd el-Kayrevânî’nin görüşleri, çalışmaları, fetvalarda izlediği yöntemleri ve usuli yönelişlerinin ortaya konulması hedeflenmiş ve bu usulleri güncel problemleri çözmede nasıl kullandığının öğrenilmesi amaçlanmıştır.