<link rel="stylesheet" href="styles.f3b1fba60ec7970c.css">

2024 fen bilgisi programında yer alan kazanımların ekolojik verimlilik ile ilgili değerlendirilmesi ve yeni bloom taksonomisine göre sınıflandırılması

dc.contributor.authorAstanova, Ogulnar
dc.date.accessioned2026-11-18T09:10:19Z
dc.date.issued2026
dc.description.abstractBu araştırmanın amacı, 2024 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı'nda yer alan 5, 6, 7 ve 8. sınıf öğrenme çıktılarının ekolojik verimlilikle ilişkilerini belirlemek ve ekolojik verimlilikle ilişkili olduğu tespit edilen öğrenme çıktılarını Yenilenmiş Bloom Taksonomisi'nin bilişsel süreç boyutuna göre sınıflandırmaktır. Araştırmada ekolojik verimlilik; enerji ve su verimliliği, atık yönetimi, geri dönüşüm, doğal kaynakların etkili ve tasarruflu kullanımı, sürdürülebilir üretim ve tüketim, yenilenebilir enerji, biyoçeşitlilik, iklim değişikliği ve sürdürülebilir yaşam temaları kapsamında ele alınmıştır. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımına dayalı doküman incelemesi yöntemiyle yürütülmüştür. Araştırmanın veri kaynağını Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yayımlanan 2024 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı oluşturmuştur. Programda yer alan 5, 6, 7 ve 8. sınıf öğrenme çıktıları içerik analizi yoluyla incelenmiştir. Öğrenme çıktılarının çözümlenmesinde araştırmacı tarafından hazırlanan Ekolojik Verimlilik İnceleme Formu ile Yenilenmiş Bloom Taksonomisi Kodlama Formu kullanılmıştır. Öğrenme çıktıları öncelikle ekolojik verimlilikle doğrudan ilişkili, dolaylı ilişkili veya ilişkili değil biçiminde değerlendirilmiş; ardından ilişkili olduğu belirlenen çıktılar hatırlama, anlama, uygulama, analiz etme, değerlendirme ve yaratma basamaklarına göre sınıflandırılmıştır. Sınıflandırmada, öğrenme çıktılarında kullanılan eylem fiillerinin yanı sıra çıktının bağlamı ve öğrenciden beklenen temel bilişsel işlem de dikkate alınmıştır. Araştırma bulguları, 2024 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı'nda ekolojik verimlilikle ilişkili öğrenme çıktılarının farklı sınıf düzeyleri ve üniteler içinde yer aldığını göstermiştir. Beşinci sınıfta atık yönetimi, geri dönüşüm, kaynakların etkili kullanımı, ısı yalıtımı ve enerji tasarrufu; altıncı sınıfta ise biyoçeşitlilik, bitkisel üretkenlik, çevre sorunları, yakıtların çevresel etkileri ve elektriksel enerji kayıpları öne çıkmıştır. Yedinci sınıfta enerji dönüşümleri, kaynakların tasarruflu kullanımı, karışımların ayrıştırılması, besin zinciri ve kanıta dayalı çözüm üretme; sekizinci sınıfta ise iklim değişikliği, enerji üretimi, yenilenebilir ve yenilenemeyen enerji kaynakları, fotosentez, solunum, madde döngüleri ve sürdürülebilir yaşam konularının daha kapsamlı biçimde ele alındığı belirlenmiştir. Yenilenmiş Bloom Taksonomisi açısından değerlendirildiğinde, alt sınıf düzeylerinde anlama, uygulama ve analiz etme basamaklarının daha belirgin olduğu; sınıf düzeyi yükseldikçe değerlendirme ve yaratma gibi üst düzey bilişsel süreçlerin daha görünür hâle geldiği sonucuna ulaşılmıştır. Özellikle 7. ve 8. sınıf öğrenme çıktılarında deney tasarlama, model geliştirme, kanıt kullanma, verileri değerlendirme, problem yapılandırma ve çözüm üretme gibi becerilerin öne çıktığı görülmüştür. Bununla birlikte yaratma basamağına ve öğrencilerin geliştirdikleri bilgileri gerçek yaşamda uygulamalarına yönelik öğrenme çıktılarının daha fazla desteklenebileceği değerlendirilmiştir. Sonuç olarak 2024 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı'nın ekolojik verimlilik bilincinin geliştirilmesi açısından önemli bir potansiyele sahip olduğu belirlenmiştir. Programın ekolojik verimlilikle ilişkili içeriği sınıf düzeyleri boyunca sarmal ve giderek derinleşen bir yapı göstermektedir. Ancak ekolojik verimlilik kavramının programda çoğunlukla dolaylı temalar üzerinden temsil edildiği ve bilişsel kazanımların davranışa dönüşebilmesi için gerçek yaşam problemlerine, proje çalışmalarına, okul dışı öğrenme ortamlarına ve uygulamaya dayalı etkinliklere daha fazla yer verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
dc.identifier.citationASTANOVA, O. (2026). 2024 fen bilgisi programında yer alan kazanımların ekolojik verimlilik ile ilgili değerlendirilmesi ve yeni bloom taksonomisine göre sınıflandırılması (Tez No. 1016490) [Yüksek lisans tezi, KASTAMONU ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi.
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12597/44880
dc.language.isotr
dc.publisherKastamonu Üniversitesi
dc.title2024 fen bilgisi programında yer alan kazanımların ekolojik verimlilik ile ilgili değerlendirilmesi ve yeni bloom taksonomisine göre sınıflandırılması
dc.title.alternativeEvaluation of the learning outcomes in the 2024 science curriculum related to ecological efficiency and their classification according to the revised bloom's taxonomy
dc.typemasterThesis

Files

Original bundle

Now showing 1 - 1 of 1
Loading...
Thumbnail Image
Name:
1016490.pdf
Size:
19.12 MB
Format:
Adobe Portable Document Format

Collections