Türkiye'de yürütülen bölgesel teşvik uygulamalarının Kastamonu ölçeğinde değerlendirilmesi: Karşılaştırmalı bir analiz

Abstract

Günümüz ekonomilerinde iktisadi ve sosyal bir takım amaçların yerine getirilebilmesi amacıyla devletlere aktif roller yüklenmiştir. Bu durum küreselleşen dünyada, devlet tarafından yürütülen faaliyetlerin miktarını arttırmış ve devletlerin ekonomilerde belirleyici ve destekleyici olarak düzenleme yapmalarına olanak tanımıştır. Teşvikler, devletlerin ekonomik hayatta düzenleme yapabilmelerine olanak tanıyan önemli bir maliye politikası arıcıdır. Devlet tarafından sunulan teşviklerin ekonomik veya sosyal birçok spesifik amacının olmasına rağmen temelde ülkelerin refahında mutlak artış hedeflenmektedir. Araştırmada yatırım ve teşvik kavramları, teşviklerin sınıflandırılması, teşviklerin sosyal ve ekonomik amaçları, etkin bir teşvik sisteminin taşıması gereken özellikler, teşvik uygulama araçları ile teşviklerin uluslararası ölçekteki uygulamaları literatüre dayalı olarak incelenmiştir. Ayrıca, ülkemizde teşviklerin tarihsel gelişimi incelenmiş olup, bölgesel teşvik uygulamaları açısından önem arz eden 2009/15199 ve 2012/3305 sayılı Karar ile yürürlüğe giren teşvik sistemleri üzerinde durulmuştur. Araştırmanın amacı, Türkiye’de uygulanan eski ve mevcut bölgesel teşvik tedbirlerinin Kastamonu ili özelinde karşılaştırmalı bir analizini yapmaktır. Bu bağlamda, ülkemizde uygulanan eski ve yeni teşvik sistemi kapsamında Kastamonu ilinde uygulanan yatırım teşvik tedbirleri; alınan belge sayıları, istihdam ve sabit sermaye yatırımları verileri dikkate alınarak yıllara, destek sınıflarına, sektörlere, yatırımın cinsine ve aynı bölgede yer alan diğer illere göre karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir.