İstanbul basınına göre 31 Mart Vak'ası

Abstract

Her geçen gün zayıflayan Osmanlı Devleti, ömrünü sürdürebilmek amacıyla Avrupalı devletlerin siyasetini yakından takip edip kendine hayat sahası bulmuştur. Fakat 1907 yılında Rusya-İngiltere ikilisinin Reval’de görüşmelerde bulunması ve burada İngiltere’nin Rusya’yı Osmanlı üzerinde serbest bırakması İttihat ve Terakki yanlılarını harekete geçirmiştir. Reval görüşmelerinin olumsuz etkisini kırmak için meşrûtiyeti ilân etmenin gerekli olduğu kanaatiyle İttihat ve Terakki yanlılarının harekete geçmesiyle “II. Meşrûtiyet” ilân edilmiştir. Osmanlı toplumu meşrûtiyeti tam anlamıyla algılayamamıştır. Bu durum ileride çıkabilecek olası yıkıcı hareketlere ortam hazırlamıştır. İttihatçıların baskıcı tutumları muhalefeti artırmıştır. Halkın eğitim seviyesinin ileri düzeyde olmaması yüzünden dolayı da isyan kıvılcımları hızla tutuşmuştur. Rûmî takvimle 31 Mart 1325 tarihinde başlayan bu isyan hareketi Selanik’ten gelen “Hareket Ordusu” tarafından bastırılmıştır. İsyanda parmağı olanlar kurulan Divan-ı Harb’ler vasıtasıyla yargılanmıştır. Çalışmamızda bu konular üzerinde durulmuştur.