Anadolu'da kültürü yapılan bazı asma (Vitis vinifera L.) çeşitlerinin polen, meyve ve tohum morfolojilerinin karşılaştırılması

Abstract

Üzüm insanlık tarihinin ilk evcilleştirilen türlerinden biridir. İlk kültüre alımından günümüze kadar artan bir ilgi ile tarımına devam edilmektedir. Dünya üzerindeki coğrafik, sosyoekonomik ve kültürel farklılıkların etkisi nedeniyle, üzümlerin tüketim şekilleri de çeşitlenmiştir. Kozmopolit bir dağılıma sahip olmasının yanı sıra tüketim çeşitliliğindeki artış farklı asma çeşitlerinin üretimine neden olmuştur. Günümüzde mevcut olan sayısız asma çeşitlerinin tanınması için morfolojik yöntemler başta olmak üzere birçok yöntem kullanılmaktadır. Bu çalışmada Kırşehir ilinin Toklümen köyü bağlarında yetiştirilen Öküzgözü, Narince, Syrah, Boğazkere, Kalecik Karası, Viognier, Malbec, Sauvignon Blanch çeşitlerinin polen, tohum ve meyve morfolojileri ayrıntılı olarak incelenmiştir. Stereo ve ışık mikroskobu ve cicel karakterlerinin ölçümlerinin yanında elektron mikroskobu kullanılarak incelenen yapılarda yüzey süslenmeleri gibi nitel karakterlerin tespiti de yapılmıştır. Çalışma sonucunda çalışılan çeşitlerin polen, tohum ve meyve yapılarının çeşitlere göre farklılaştığı tespit edilmiştir. Bu farklılıkların çevresel faktörlerin yanında çeşitlerin genetik özelliklerinden de kaynaklandığı düşünülmektedir.