Hadislerde hikmet kavramı ve sünnet-hikmet ilişkisi

Abstract

Bu çalışmamızda hadislerde hikmet kavramının anlamsal çerçevesi ve sünnet-hikmet ilişkisi incelenmeye çalışılmıştır. Çalışmamız bir giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Çalışmamızın birinci bölümünde giriş, araştırmanın konusu, amacı ve metodu üzerinde durulmuş hikmet kavramının lügat ve ıstılah anlamları verilmiş, kavramın Kur’ân’da ve hadislerde hangi anlamlarda kullanıldığı ortaya konulmuştur. Hadislerdeki inceleme Kütüb-i tis’a bağlamında yapılmıştır. Kavramın daha iyi anlaşılabilmesi için İslami ilimler ve felsefede hangi anlamda kullanıldığı ifade edilmiştir. İkinci bölümde ise, hikmet kavramının sünnetle ilişkisi ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda sünnetle hikmet kavramlarının arasındaki ilişkinin daha iyi açıklanabilmesi için sünnet kavramının lügat ve ıstılah anlamları açıklanmış, Kur’ân’da ve hadislerde sünnet kavramının anlam çerçevesi ortaya konulmuştur. Sünnet-hikmet ilişkisi bağlamında nübüvvet ve vahiy olgusu ele alınmış, bu hususta alimlerin farklı görüşlerine yer verilmiştir. Böylece ayet ve hadisler ile bu kavramların kullanımları ele alınarak sünnet-hikmet ilişkisi kurulmaya çalışılmış ve Kur’ân’da Kitâb ile birlikte zikredilen hikmet kavramının bazı ayetlerde sünneti ifade ettiği kanaatine ulaşılmıştır.