Gazetecilikte etik tartışmalara felsefi yaklaşım

Abstract

Bu tez, dijitalleşmenin hızla dönüştürdüğü medya ortamında gazetecilikte ortaya çıkan etik sorunları felsefi etik kuramları çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. Gazetecilik, demokratik toplumlarda kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi ve kamusal alanın sürdürülebilmesi açısından temel bir işlev üstlenmektedir. Ancak sosyal medya, algoritmalar ve hız odaklı haber üretimi, doğruluk, tarafsızlık ve kamu yararı gibi temel etik ilkelerin ihlal edilme riskini artırmıştır. Bu bağlamda çalışmanın temel problemi, gazetecilikte yaşanan etik ihlallerin yalnızca mesleki kurallarla değil, aynı zamanda felsefi etik temellerle nasıl açıklanabileceği ve bu ihlallerin nasıl önlenebileceğidir. Araştırmada Kantçı etik, faydacı etik ve erdem etiği yaklaşımları temel alınarak gazetecilerin karşılaştığı etik ikilemler analiz edilmiştir. Kantçı etik, gazeteciliği koşulsuz doğruluk ve görev bilinci üzerinden değerlendirirken; faydacı etik, haberlerin toplumsal fayda ve zarar dengesini esas almaktadır. Erdem etiği ise gazetecinin karakteri, vicdanı ve mesleki erdemlerini etik karar alma süreçlerinin merkezine yerleştirmektedir. Çalışma, nitel araştırma yöntemi kapsamında literatür taraması ve felsefi çözümleme yaklaşımıyla yürütülmüştür. Elde edilen bulgular, gazetecilikte etik sorunların yalnızca bireysel hatalardan değil, aynı zamanda kurumsal yapıdan ve dijital medya dinamiklerinden kaynaklandığını göstermektedir. Sonuç olarak tez, gazetecilikte etik anlayışın güçlendirilmesi için felsefi etik kuramlarının bütüncül biçimde ele alınmasının gerekliliğini ortaya koymaktadır.