Ortaokul müzik dersi kitaplarındaki okul şarkılarının incelenmesi

Abstract

Bu çalışmada, Ortaokul Müzik Dersi kitaplarında yer alan okul şarkılarının sınıf düzeyi, türü, konu alanı ve müzikal doku açısından dağılımı incelenmiştir. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi tekniği kapsamında yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından 2023-2024 ve 2024-2025 yıllarında yayımlanan Ortaokul Müzik Dersi kitaplarında yer alan okul şarkıları; örneklemini ise toplam 124 şarkı oluşturmaktadır. Örneklem, amaçlı örnekleme yöntemi ile belirlenmiş olup, bu şarkıların 72’si bestecisi bilinen eserlerden oluşmaktadır. Veri toplama sürecinde, ilgili ders kitapları sistematik biçimde taranmış ve elde edilen nitel veriler içerik çözümlemesi yöntemiyle analiz edilmiştir. Veriler, sayı ve yüzde değerleri temel alınarak yorumlanmıştır. Araştırma bulguları doğrultusunda, okul şarkılarının sınıf düzeylerine göre dağılımının farklılık gösterdiği saptanmıştır. En fazla şarkıya 7. sınıf Müzik Dersi kitabında yer verildiği tespit edilmiştir. Şarkı türleri bakımından en yoğun yer verilen kategorinin “Türk Okul Şarkıları” olduğu belirlenmiştir. Konu alanı açısından değerlendirildiğinde ise, şarkıların büyük bir kısmının “Millî Değerler” teması etrafında şekillendiği görülmüştür. Müzikal doku açısından incelendiğinde ise eserlerin çoğunlukla ince ve seyrek dokuda bestelenmiş olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonucunda, eğitim müziğine yönelik gelecekte yapılacak çalışmalara ilişkin çeşitli öneriler sunulmuştur.