AHP ve TOPSIS ile ticari taksi kullanım amaçlı otomobil seçimi: Malatya ili araştırması

Abstract

Yoğun rekabet ve teknolojik gelişmeler otomotiv sanayisini de etkilemekte, her geçen gün yeni marka ve modellerin yanısıra var olan modeller farklı özelliklere sahip yeni alternetiflerle piyasaya sürülmektedir. Çok sayıda kriterin değerlendirilmesi ile verilen otomobil satın alma kararı alternatiflerinin de fazlalığıyla çok daha zor bir hal almaktadır. Otomobil piyasasındaki bu çeşitliliğin yanısıra müşteri tercihlerindeki farklılıklar da bu kararı zorlaştırmaktadır. Ticari taksiler en yoğun kullanılan araçların başında gelmektedir. Otomobil tercihinde kullanım amacı seçim kriterlerinin önem ağırlıklarını değiştirmektedir. Bu çalışma çok kriterli karar verme tekniklerinden olan AHP ve TOPSIS yöntemlerinden faydalanılarak ticari taksi olarak kullanılmak üzere otomobil tercihi problemini incelemektedir. Çalışmada literatür taraması ve uzman görüşleri dikkate alınarak seçim kararında önemli olduğu düşünülen yedi kriter belirlenmiştir. AHP yöntemi kullanılarak otomobil tercihlerini etkileyen kriterlerin ağırlıkları belirlenmiş ve TOPSIS yöntemiyle en ideal otomobil seçimi yapılmıştır. Veriler, literatür incelenerek hazırlanan anket aracılığıyla toplanmıştır. Ankette, otomobil seçimini etkileyen kriterlerin karşılaştırmaları yapılmış ve 9 puanlık bir değerlendirme skalası kullanılmıştır. Toplanan veriler, MS Excel programıyla analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda, otomobil tercihlerini etkileyen kriterlerin ağırlık sıralaması yakıt türü, fiyat, satış sonrası hizmet, motor hacmi, şanzıman türü, donanım ve tasarım şeklindedir. Elde edilen kriter ağırlıklarından faydalanılarak, TOPSIS yöntemi ile, ticari takside kullanılmak üzere en uygun otomobil alternatifleri belirlenmiştir.